(TACN) Ngày 18/6, tại Hà Nội trong Diễn đàn đối thoại về cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, câu chuyện cải cách hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp đã bước sang một chương mới với những cam kết mạnh mẽ về phân cấp, phân quyền. Diễn đàn tập trung đánh giá kết quả thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ, Thông tư của Bộ trưởng nhằm tháo gỡ triệt để những nút thắt pháp lý, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng cho doanh nghiệp và người dân. Trong đó, công tác cải cách hành chính luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư toàn ngành.
Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, toàn ngành đã đạt được những kết quả cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính vượt bậc. Tính đến năm 2026, tổng số thời gian cắt giảm đã đạt tới 8.987 ngày giải quyết thủ tục, tương ứng với tỷ lệ giảm hơn 53% so với mốc nền tảng năm 2024. Tiến trình thực thi quyết liệt này được ghi nhận qua từng giai đoạn cụ thể, bắt đầu từ bước đột phá lớn vào năm 2025 với việc bãi bỏ các quy trình kiểm tra chuyên ngành chồng chéo để tiết kiệm 6.748 ngày giải quyết. Ngay sau đó, bước sang năm 2026, đà cải cách tiếp tục được duy trì vững chắc bằng việc tối ưu hóa các quy trình lõi dựa trên nền tảng số hóa để cắt giảm thêm 2.239 ngày. Việc tinh gọn thời gian này đã trực tiếp giảm thiểu chi phí cơ hội cho các doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi sản xuất và xuất nhập khẩu nông sản.
Để có được những con số ấn tượng nêu trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai một hệ thống hành lang pháp lý đồng bộ, làm điểm tựa vững chắc cho công tác thực thi tại các cấp. Trước hết phải kể đến định hướng chiến lược mang tầm vĩ mô của Chính phủ tại Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP về việc phê duyệt các phương án cắt giảm rào cản kinh doanh. Tiếp nối định hướng đó, Nghị định số 66.19/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa thẩm quyền giải quyết bằng cách chuyển giao đầu mối từ Trung ương về các địa phương, đồng thời phân định rõ trách nhiệm kiểm tra chuyên ngành. Ở tầng thực thi trực tiếp, Thông tư số 22/2026/TT-BNNMT của Bộ trưởng đã trực tiếp sửa đổi các quy trình kỹ thuật, tối giản hóa hồ sơ khai báo để người dân dễ dàng tiếp cận.
Điểm nhấn quan trọng và mang tính thực tiễn cao nhất tại diễn đàn lần này chính là việc công bố chi tiết danh mục các thủ tục hành chính được phân cấp mạnh mẽ về cho địa phương, đặc biệt tập trung vào lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi và thú y. Sự chuyển dịch này giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, đẩy nhanh tốc độ xử lý và nâng cao tính chủ động của chính quyền cấp tỉnh. Kể từ giữa năm 2026, hàng loạt thủ tục cốt lõi sẽ chính thức đổi ngôi thẩm quyền, mang lại luồng sinh khí mới cho hoạt động thương mại của doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, sự thay đổi được thể hiện rõ nét qua việc chuyển giao thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu theo quy định của Nghị quyết số 66.19/2026/NĐ-CP, áp dụng chính thức từ ngày 01/7/2026. Trước đó, các thủ tục liên quan đến chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng miễn thuế nhập khẩu theo hạn ngạch cũng đã được vận hành theo thẩm quyền mới từ cuối tháng 4 năm 2026 theo Quyết định số 1674/QĐ-BNNMT.
Bà Trần Thị Nga, chuyên viên cao cấp Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), phát biểu tại Diễn đàn.
Song song với đó, lĩnh vực chăn nuôi và thú y chứng kiến một làn sóng phân cấp sâu rộng chưa từng có, tác động trực tiếp đến các hoạt động sản xuất kinh doanh thường nhật. Điển hình là việc chuyển giao các thủ tục phê duyệt khắt khe trước đây như chấp thuận trao đổi quốc tế về nguồn gen giống vật nuôi quý, hiếm của Việt Nam cho bên thứ ba để phục vụ nghiên cứu khoa học, triển lãm, quảng cáo. Đồng thời, quy trình thẩm định, cấp, gia hạn và cấp lại Giấy chứng nhận Thực hành tốt sản xuất thuốc thú y (GMP) cũng được trao quyền trọn gói cho cơ quan quản lý chuyên ngành cấp tỉnh theo Quyết định số 1829/QĐ-BNNMT. Sự thay đổi này giúp các nhà máy sản xuất dược phẩm thú y giảm thiểu tối đa thời gian gián đoạn vận hành do phải chờ đợi đoàn thẩm định từ Trung ương. Ngoài ra, dòng chảy thương mại quy mô nhỏ cũng được khơi thông khi thủ tục cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và sản phẩm thủy sản xuất khẩu mang theo người hoặc gửi qua đường bưu điện chính thức được thực hiện ngay tại các chi cục địa phương từ ngày 01/7/2026.
Có thể khẳng định, việc tập trung phân cấp mạnh mẽ và cắt giảm hơn một nửa thời gian giải quyết thủ tục hành chính là minh chứng rõ nét cho tư duy chuyển đổi từ “quản lý” sang “phục vụ” của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trong giai đoạn tiếp theo, Bộ cam kết sẽ không buông lỏng quản lý mà thay vào đó là tăng cường công tác hậu kiểm, ứng dụng triệt để dữ liệu số hóa liên thông giữa các bộ ngành. Mục tiêu lớn nhất là đảm bảo việc thực thi tại các địa phương diễn ra thông suốt, minh bạch, vừa cởi trói tối đa cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn dịch bệnh và bảo vệ môi trường bền vững.
Tuấn Anh
