(TACN) – Trong bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tuần hoàn và bền vững, Gia Lai nổi lên như một hình mẫu chiến lược với mục tiêu đóng góp gần 40% giá trị sản xuất cho ngành nông – lâm – thủy sản địa phương vào năm 2030. Bằng việc kích hoạt dòng vốn đầu tư kỷ lục hơn 57.000 tỷ đồng và chủ động quy hoạch chuỗi giá trị khép kín, địa phương này đang nắm giữ những quân bài quyết định để bước lên ngôi vị “thủ phủ” ngành chăn nuôi quốc gia.
Tốc độ chăn nuôi lợn và quy mô hệ thống trang trại của Gia Lai đứng thứ hai cả nước.
Khát vọng từ những con số chiến lược
Trong định hướng phát triển kinh tế – xã hội của vùng Tây Nguyên nói chung và tỉnh Gia Lai nói riêng, nông nghiệp luôn được xác định là bệ đỡ vững chắc. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở tư duy làm nông nghiệp truyền thống, “thuận theo tự nhiên”, địa phương sẽ khó tạo ra những bước đột phá mang tính thời đại. Nhìn vào bức tranh tổng thể hiện nay, quyết tâm chính trị và tầm nhìn chiến lược của Gia Lai đang được thể hiện rõ nét qua một tham vọng lớn: Biến vùng đất cao nguyên này thành “thủ phủ chăn nuôi” của cả nước vào năm 2030.
Đây không phải là một khẩu hiệu mang tính phong trào, mà là một chiến lược kinh tế được cân chỉnh bằng những con số định lượng cụ thể và đầy áp lực.Theo quy hoạch phát triển của địa phương, Gia Lai đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất ngành chăn nuôi bình quân giai đoạn 2026-2030 phải đạt từ 6 – 6,5%/năm. Đến mốc kinh tế năm 2030, giá trị sản xuất chăn nuôi dự kiến cán mốc khoảng 32,4 nghìn tỷ đồng (tính theo giá so sánh năm 2010). Con số này sẽ chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 38,57% trong cơ cấu ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản, đồng thời đóng góp từ 7,5% đến 8% vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh. Đi kèm với đó là mục tiêu an sinh xã hội khi tạo ra việc làm ổn định, nâng cao sinh kế cho trên 20.000 lao động địa phương.
Để hiện thực hóa cấu trúc kinh tế đó, quy mô tổng đàn vật nuôi của tỉnh sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ, hướng tới đích đến: 860.000 con bò, 5 triệu con lợn và 22 triệu con gia cầm. Những con số biết nói này chính là lời khẳng định về một cuộc đại dịch chuyển mang tính cấu trúc, đưa Gia Lai từ một tỉnh thuần nông diện rộng sang một trung tâm sản xuất protein động vật chất lượng cao của quốc gia.
Đánh thức tiềm năng bằng tư duy công nghiệp hóa
Nhìn vào thực địa, Gia Lai sở hữu những “vũ khí chiến lược” mà hiếm địa phương nào có được: hơn 1,9 triệu ha đất nông nghiệp, quỹ đất lớn phù hợp cho quy hoạch cách ly an toàn sinh học; khí hậu cao nguyên ôn hòa, nguồn lao động dồi dào và vị trí địa – kinh tế kết nối thuận lợi trong tam giác phát triển Lào – Campuchia – Việt Nam. Tuy nhiên, tiềm năng sẽ mãi chỉ là tiềm năng nếu không có dòng vốn và công nghệ đánh thức. Tính đến thời điểm hiện tại, dòng vốn nội và ngoại đang đổ về Gia Lai một cách mạnh mẽ chưa từng thấy. Tỉnh đã thu hút được 308 dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi với tổng diện tích đất quy hoạch gần 11.700 ha. Tổng số vốn đăng ký đầu tư xây dựng đạt con số kỷ lục: hơn 57.149 tỷ đồng.
Mới đây nhất, việc UBND tỉnh Gia Lai liên tiếp ban hành các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư cho hàng loạt dự án chăn nuôi với tổng vốn bổ sung hơn 1.500 tỷ đồng là một minh chứng sống động. Theo ông Huỳnh Ngọc Diệp, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, toàn bộ các dự án mới này đều được thiết kế theo mô hình trang trại khép kín, hiện đại từ lợn thịt, lợn nái đến lợn hậu bị.
Sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao và mô hình kinh tế tuần hoàn. Các tập đoàn lớn không còn nhìn Gia Lai như một vùng đất chăn nuôi nhỏ lẻ, mà là một “đại công trường” của nền chăn nuôi công nghiệp, nơi quy trình quản trị, công nghệ số và giải pháp môi trường được tích hợp làm một.
Bệ phóng từ nội lực và những nút thắt cần tháo gỡ
Khát vọng của Gia Lai được xây dựng trên một nền tảng thực tế vững chắc. Kết quả thống kê cho thấy, đàn vật nuôi chủ lực của địa phương đã liên tục tăng trưởng vượt bậc cả về quy mô lẫn sản lượng thịt hơi xuất chuồng.
Đàn bò: Đạt trên 793.000 con (tăng 14,6% so với năm 2020), chiếm 12,9% tổng đàn bò của cả nước và giữ vị trí quán quân toàn quốc.
Đàn lợn: Đạt 1,6 triệu con (tăng mạnh 54% so với năm 2020), chiếm 5,3% tổng đàn toàn quốc, đứng vị trí thứ hai cả nước.
Đàn gia cầm: Đạt trên 18 triệu con (tăng 49,5% so với năm 2020), xếp thứ 20 cả nước.
Dù sở hữu những chỉ số ấn tượng, nhưng để bước lên đỉnh cao của chuỗi giá trị, Gia Lai phải thẳng thắn nhìn nhận những “nút thắt” mang tính hệ thống của ngành chăn nuôi Việt Nam: đó là sự phụ thuộc vào nguyên liệu thức ăn nhập khẩu, rủi ro dịch bệnh và tỷ lệ chế biến sâu còn thấp.
Để giải quyết bài toán gốc rễ này, tư duy của lãnh đạo ngành nông nghiệp địa phương đã có sự thay đổi căn bản. Tỉnh xác định không phát triển theo chiều rộng mà tập trung vào chiều sâu và tính bền vững. Mục tiêu đến năm 2030 là 100% cơ sở chăn nuôi quy mô lớn phải đạt tiêu chuẩn an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm; tuyệt đối hóa mô hình công nghệ cao, giết mổ tập trung và chế biến sâu.
Hướng tới hệ sinh thái chăn nuôi tuần hoàn và khép kín
Tầm nhìn chiến lược của Gia Lai trong giai đoạn tới không chỉ dừng lại ở việc nuôi con gì, bán bao nhiêu tấn thịt, mà là xây dựng một hệ sinh thái chăn nuôi hoàn chỉnh.
Để hiện thực hóa điều đó, chiến lược của tỉnh tập trung vào ba trụ cột cốt lõi. Đó là:
Xây dựng chuỗi liên kết giá trị khép kín: Kiểm soát đồng bộ từ khâu chọn lọc con giống, chăn nuôi thương phẩm, giết mổ công nghiệp cho đến chế biến sâu sản phẩm sau cùng. Đây là con đường duy nhất để nâng cao giá trị gia tăng, xóa bỏ tư duy “được mùa mất giá” và bước chân vào thị trường xuất khẩu chính ngạch.
Chủ động nguồn cung – Giảm phụ thuộc ngoại nhập: Một trong những bước đi táo bạo mang tính đột phá là việc quy hoạch 35.000 ha vùng nguyên liệu bắp (ngô) công nghiệp. Đi kèm với đó là việc thúc đẩy thu hút các nhà đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi tại chỗ, giảm thiểu tối đa chi phí logistics và áp lực nhập khẩu nguyên liệu từ nước ngoài.
Hoàn thiện hạ tầng công nghiệp phụ trợ: Ưu tiên dòng vốn vào các phân khúc còn khuyết thiếu như: cơ sở giết mổ tập trung hiện đại, nhà máy chế biến sâu sản phẩm thịt, sữa; sản xuất thuốc thú y và sản xuất vaccine tại địa phương.
Hành trình trở thành “thủ phủ chăn nuôi quốc gia” vào năm 2030 của Gia Lai đang đi đúng hướng với một lộ trình bài bản, quyết liệt. Bằng việc kết hợp hài hòa giữa lợi thế tự nhiên, tư duy quản trị hiện đại và chính sách thu hút đầu tư thông thoáng, Gia Lai không chỉ nâng cao vị thế kinh tế của chính mình mà còn góp phần định hình lại diện mạo của ngành chăn nuôi Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế. Tương lai của nông nghiệp Tây Nguyên đang được viết tiếp từ chính những quyết sách mang tính đột phá này.
Quang Phương
