Khi nhu cầu protein toàn cầu tiếp tục tăng, ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc tìm kiếm các giải pháp thay thế nguyên liệu truyền thống – những lựa chọn không chỉ bền vững, có khả năng mở rộng mà còn phải đảm bảo an toàn.
Các công nghệ mới nổi trong hệ thống thực phẩm
Báo cáo chuyên đề của Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) và Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Scotland (FSS) đã đánh giá toàn diện về các công nghệ thức ăn mới nổi có tiềm năng định hình hệ thống trong 5 – 15 năm tới. Mặc dù báo cáo chỉ xem xét ở góc độ quy định và an toàn người tiêu dùng, nhưng những phát hiện của nó có ý nghĩa quan trọng đối với ngành thức ăn chăn nuôi — đặc biệt là liên quan đến các loại protein mới.
Đẩy nhanh việc ứng dụng trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi
Trong khi nhiều công nghệ được nghiên cứu chủ yếu hướng đến thị trường thực phẩm cho người, việc ứng dụng chúng trong dinh dưỡng động vật đang diễn ra nhanh hơn. Điều này do rào cản gia nhập thấp hơn, quy trình pháp lý linh hoạt hơn và sự phản kháng của người tiêu dùng ít hơn. Báo cáo xác định tầm quan trọng của các loại protein mới có thể làm thay đổi chiến lược phát triển thức ăn chăn nuôi trong tương lai.
Lên men khí: Biến khí thải thành protein động vật
Một trong những bước phát triển thú vị nhất cho thức ăn chăn nuôi bền vững là lên men khí, sử dụng vi sinh vật để chuyển đổi các khí công nghiệp như CO₂ hoặc hydro thành protein đơn bào.
Báo cáo nêu bật các dự án thí điểm khởi đầu ở Anh đã chứng tỏ tính khả thi của protein lên men khí – đặc biệt là đối với các thử nghiệm thức ăn thủy sản và thức ăn gia cầm. Đối với thức ăn chăn nuôi, lợi ích tiềm năng rất đáng kể:
- Tái chế carbon: chuyển đổi CO₂ thành protein hỗ trợ các mục tiêu kinh tế tuần hoàn
- Sản xuất nhanh chóng: thời gian nhân đôi của vi sinh vật vượt trội so với hệ thống thực vật hoặc côn trùng
- Khả năng phục hồi nguồn cung trong nước: sản xuất không phụ thuộc vào đất nông nghiệp
- Không theo mùa và có khả năng mở rộng cao
Các yêu cầu về quy định tương đối dễ quản lý vì các ứng dụng trong thức ăn chăn nuôi thường phải đối mặt với ít hạn chế về thành phần và độc tính hơn so với thực phẩm cho người.
Protein từ côn trùng: Một lĩnh vực đang chờ được khai thác
Mặc dù thực phẩm từ côn trùng vẫn còn gặp nhiều trở ngại về mặt pháp lý đối với người tiêu dùng, nhưng protein từ côn trùng dùng làm thức ăn chăn nuôi lại có môi trường pháp lý rõ ràng hơn nhiều – đặc biệt là đối với nuôi trồng thủy sản và thức ăn chăn nuôi.
Bột côn trùng mang lại:
- Hàm lượng protein cao, tương đương với bột cá
- Chuyển hóa hiệu quả sinh khối chất thải
- Lợi ích chức năng cho sức khỏe đường ruột ở cá, gia cầm và vật nuôi
Lên men chính xác: Protein tùy chỉnh cho thức ăn chăn nuôi?
Lên men chính xác đã thu hút sự chú ý lớn trong việc sản xuất protein sữa không có nguồn gốc động vật và các phân tử chức năng khác cho thực phẩm của con người. Nhưng tiềm năng của nó trong thức ăn chăn nuôi vẫn chưa được khai thác đầy đủ – và có thể rất đáng kể.
Khi chi phí giảm và công suất tăng, protein có nguồn gốc từ lên men chính xác có thể mang lại:
- Chức năng mục tiêu, chẳng hạn như khả năng tiêu hóa được cải thiện
- Thành phần axit amin được điều chỉnh cho khẩu phần ăn cụ thể của từng loài
- Các phân tử hoạt tính sinh học hỗ trợ sức khỏe đường ruột hoặc hệ miễn dịch
Tảo và rong biển: Thị trường ngách hôm nay, quy mô lớn ngày mai
Các thành phần tảo và rong biển cung cấp dầu, chất xơ và protein, và đã được sử dụng trong thức ăn chăn nuôi riêng biệt, đặc biệt là thức ăn thủy sản.
Những ưu điểm chính bao gồm:
- Dầu chứa omega-3 chất lượng cao, giảm sự phụ thuộc vào dầu cá
- Polysaccharide chức năng có lợi cho sức khỏe đường ruột
- Sản xuất nhanh chóng với ít tác động đến môi trường
Nông nghiệp tế bào: Mầm móng ban đầu, nhưng thức ăn chăn nuôi có thể đến trước
Thịt nuôi cấy tế bào vẫn còn nhiều năm nữa mới được con người tiêu thụ rộng rãi, nhưng một số công ty đã bắt đầu nghiên cứu protein nuôi cấy để làm thức ăn chăn nuôi.
Bình luận về báo cáo, Tiến sĩ Thomas Vincent, Phó Giám đốc Đổi mới tại Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm, cho biết các công nghệ mới nổi đang định hình lại cách sản xuất và cung ứng thực phẩm.
“Báo cáo cung cấp cho ngành công nghiệp và chính phủ cái nhìn rõ ràng về những gì sắp xảy ra và những gì cần thiết để đảm bảo các sản phẩm này đáp ứng các tiêu chuẩn cao của Vương quốc Anh. Việc tái khởi động của FSA và FSS là trọng tâm để hiện thực hóa những tham vọng này và bằng cách hợp tác sớm với các nhà đổi mới, chúng ta có thể hỗ trợ sự phát triển an toàn, có trách nhiệm và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng vào thực phẩm của tương lai.”
Báo cáo kết luận rằng ngành thức ăn chăn nuôi của Anh sẽ có tương lai đa dạng về protein. Nhìn chung, các công nghệ mới nổi được FSA và FSS xác định cho thấy một bức tranh protein đa dạng và bền vững hơn cho thức ăn chăn nuôi trong tương lai. Các công nghệ dẫn đầu trong ngắn hạn cho thức ăn chăn nuôi rất rõ ràng:
- Lên men sinh khối
- Lên men khí
- Protein côn trùng
- Các nguyên liệu thức ăn từ tảo
Đối với ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi, những phát triển này mang lại cơ hội đáng kể để giảm tác động đến môi trường, cải thiện dinh dưỡng và tạo ra chuỗi cung ứng protein trong nước an toàn hơn.
Người dịch: Lê Đức Ngoan
