(TĂCN) – Trong dòng chảy của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số không còn là một khái niệm xa xôi nơi phố thị, mà đã thực sự bén rễ, đơm hoa trên những sườn đồi, trang trại của Lào Cai. Tại mảnh đất địa đầu Tổ quốc, công nghệ số đang trở thành “mạch máu” mới, dẫn truyền sinh khí và định hình lại vị thế của ngành chăn nuôi địa phương trong kỷ nguyên hiện đại.
Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng chuyển đổi số trong chăn nuôi tại Lào Cai.
Khát vọng từ những con số “biết nói”
Nhìn vào bức tranh kinh tế nông nghiệp Lào Cai giai đoạn 2024 – 2026, chúng ta thấy một sự chuyển dịch đầy ngoạn mục. Đó không chỉ là những con số tăng trưởng khô khan, mà là kết tinh của một tư duy quản trị mới: Tư duy số hóa.
Với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 5,5%/năm, giá trị sản xuất ngành chăn nuôi năm 2025 đạt 6.400 tỷ đồng. Đáng kinh ngạc hơn, quý I năm 2026, sản lượng thịt hơi bình quân đầu người tại địa phương đã đạt mốc 99 kg/năm, vượt xa mức trung bình cả nước tới 20 kg. Chỉ số này không thuần túy là thành tựu về an ninh lương thực; nó là lời khẳng định về sự tự lực tự cường của một vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành “trung tâm cung ứng” thực phẩm sạch, chất lượng cao cho khu vực Tây Bắc và thị trường nội địa. Lào Cai đang minh chứng cho chúng ta thấy, khoảng cách địa lý hay địa hình hiểm trở không còn là rào cản khi Psở hữu trong tay “chiếc đòn bẩy” công nghệ.
Lào Cai không chọn chuyển đổi số một cách rập khuôn, máy móc. Tỉnh này xác định rõ triết lý: Công nghệ phải phục vụ con người và bảo tồn bản sắc. Theo lãnh đạo tỉnh, sự giao thoa giữa công nghệ số và công nghệ sinh học chính là “chìa khóa vàng” để bảo tồn những nguồn gen quý báu của địa phương. Hãy tưởng tượng những chú lợn đen bản địa – niềm tự hào của đồng bào các dân tộc vùng cao, nay được quản lý bằng các phần mềm gia phả hiện đại. Từng cá thể vật nuôi được theo dõi sát sao về chỉ số sinh trưởng, sức đề kháng và nguồn gốc di truyền. Đó là sự kết hợp tuyệt vời giữa tri thức ngàn đời của cha ông với trí tuệ nhân tạo (AI), tạo ra những dòng sản phẩm vừa mang đậm hương vị nguyên bản của núi rừng, vừa đạt những tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm khắt khe nhất thế giới.
Những “pháo đài” an toàn sinh học giữa thời đại số
Trong quá khứ, nỗi ám ảnh về dịch bệnh như dịch tả lợn châu Phi hay cúm gia cầm luôn là “thanh gươm” treo lơ lửng trên đầu người chăn nuôi. Những đợt dịch quét qua thường để lại sự kiệt quệ về kinh tế và nỗi đau xót về công sức. Thế nhưng hôm nay, sự lo âu ấy đang dần lùi vào dĩ vãng, nhường chỗ cho hệ thống “lá chắn” thông minh.
Tại các doanh nghiệp tiên phong như Công ty TNHH Đầm Mỏ, hơi thở của công nghệ 4.0 hiện diện trong từng hơi thở của vật nuôi. Hệ thống cảm biến môi trường tự động điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm; camera giám sát tích hợp AI nhận diện hành vi vật nuôi; và quy trình cho ăn tự động đã biến chăn nuôi từ một nghề đầy rủi ro “nhờ trời” thành một ngành khoa học quản trị chủ động. Đột phá lớn nhất nằm ở tư duy kinh tế: Ứng dụng công thức dinh dưỡng số hóa. Trong chăn nuôi, thức ăn chiếm tới 70% giá thành. Khi lãng phí được cắt giảm tối đa thông qua sự tính toán chính xác của thuật toán, cũng là lúc lợi nhuận của người dân được bảo vệ bền vững nhất. Mỗi gram thức ăn, mỗi giọt nước đều được đo lường để mang lại hiệu quả tối ưu. Đó không chỉ là kinh tế, đó là sự tử tế trong sản xuất và trách nhiệm cao nhất đối với cộng đồng người tiêu dùng.
Minh chứng cho làn sóng này là sự trỗi dậy của các chuỗi liên kết quy mô lớn. Điển hình như chuỗi Quý Hiền tại Bảo Thắng với đàn nái lên tới 700 con và mạng lưới cơ sở vệ tinh nuôi hàng ngàn lợn thịt; hay Hợp tác xã Xuân Tiến với năng lực cung ứng 150.000 con mỗi năm. Sự lan tỏa còn mạnh mẽ hơn tại các xã Trấn Yên, Việt Hồng, Quy Mông… với các chuỗi gia cầm quy mô từ 50.000 đến 150.000 con mỗi lứa. Toàn tỉnh hiện có hơn 50 cơ sở trang trại ứng dụng công nghệ cao đang vận hành hiệu quả, tạo thành những “điểm tựa” vững chắc cho nền nông nghiệp Lào Cai.
Trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã hình thành các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.
Chân dung “người nông dân số”
Cảm động và tự hào biết bao khi chứng kiến những người nông dân như anh Triệu Quốc Toàn tại xã Lâm Thượng, hay các xã viên hợp tác xã tại Trấn Yên, Việt Hồng đang hằng ngày tiếp cận với QR Code, sàn thương mại điện tử và Internet vạn vật. Họ không còn là những người lao động chân tay thuần túy với sự cần cù đơn độc; họ đã trở thành những “người nông dân số” đầy bản lĩnh và am tường công nghệ.
Chưa bao giờ những đặc sản quý của Lào Cai như Gà H’Mông, Vịt cổ xanh hay Lợn đen bản địa lại trở nên gần gũi với bàn ăn của cư dân đô thị đến thế. Chỉ với một thao tác quét mã QR đơn giản, cả một hành trình từ chuồng nuôi, quy trình tiêm chủng đến khâu giết mổ hiện ra minh bạch. Chuyển đổi số đã trao vào tay người nông dân một quyền năng mới: Quyền được định vị giá trị sản phẩm bằng niềm tin và chất lượng. Đây chính là sợi dây kết nối bền chặt nhất giữa người sản xuất và người tiêu dùng, nâng tầm vị thế nông sản Lào Cai trên bản đồ kinh tế quốc gia.
“Bệ phóng” chính sách và tầm nhìn xanh bền vững
Thành công của Lào Cai không phải là thành quả của sự ngẫu nhiên, mà là kết tinh của một quyết tâm chính trị và tầm nhìn dài hạn. Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh chính là bản cam kết đồng hành mạnh mẽ giữa chính quyền và nhân dân. Việc tỉnh hỗ trợ 100% chi phí xét nghiệm xây dựng vùng an toàn dịch bệnh không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài chính. Sâu xa hơn, đó là bước đi chiến lược nhằm xây dựng “nền tảng dữ liệu thú y” – một hạ tầng số thiết yếu để ngành chăn nuôi bước vào sân chơi toàn cầu. Lào Cai đang chuyển mình mạnh mẽ từ mô hình “ứng phó” sang “quản trị chủ động”.
Tỉnh không chỉ hướng tới đích đến là 1,75 triệu con gia súc vào năm 2030, mà còn hướng tới một hệ sinh thái chăn nuôi xanh. Ở đó, công nghệ xử lý chất thải theo tiêu chuẩn số hóa không chỉ bảo vệ bầu không khí trong lành của vùng cao mà còn gìn giữ môi trường sinh thái cho các thế hệ mai sau. Sản xuất xanh và sản xuất thông minh đã trở thành hai mặt của một đồng xu, cùng thúc đẩy Lào Cai tiến về phía trước.
Chuyển đổi số trong chăn nuôi tại Lào Cai là một cuộc hành trình không có điểm dừng. Đó là cuộc hành trình của những trái tim đầy nhiệt huyết, của những khối óc dám nghĩ dám làm và của sự đồng lòng tuyệt đối giữa Đảng bộ, chính quyền với nhân dân.
Nhìn vào những trang trại hiện đại ẩn hiện sau làn sương mù, những khu chuồng trại thông minh và nụ cười rạng rỡ của người nông dân khi đơn hàng được chốt trên không gian mạng, chúng ta có quyền tin tưởng vào một tương lai tươi sáng. Lào Cai không chỉ đang nuôi dưỡng đàn gia súc; tỉnh đang nuôi dưỡng khát vọng về một vùng nông thôn hiện đại, văn minh – nơi công nghệ hiện đại và bản sắc dân tộc hòa quyện, tạo nên sức mạnh nội sinh vô tận cho mảnh đất biên thùy.
Quang Phương
