(TĂCN) – Trong dòng chảy của nền kinh tế Việt Nam những năm gần đây, nông nghiệp không còn là “vùng đệm” thụ động. Trái lại, lĩnh vực chăn nuôi đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mang tính bước ngoặt, nơi tư duy sản xuất nhỏ lẻ dần nhường chỗ cho những đại dự án tỷ đô. Chăn nuôi quy mô lớn hiện không chỉ là một ngành sản xuất thực phẩm thuần túy mà đã thực sự trở thành “mỏ vàng” mới, một địa hạt chiến lược mà các tập đoàn đa ngành hàng đầu đang khao khát chiếm lĩnh.
Chăn nuôi quy mô lớn đang được các doanh nghiệp trong nước tăng tốc mở rộng.
Bản lĩnh trong “giông bão” và sự phục hồi ngoạn mục
Nhìn lại năm 2025, ngành chăn nuôi và thú y Việt Nam đã trải qua một hành trình đầy thử thách nhưng cũng hết sức kiên cường. Phải đối mặt với tác động cộng hưởng từ dịch bệnh, thiên tai cho đến những biến động phức tạp của kinh tế thế giới – đặc biệt là áp lực từ các chính sách thuế quan khắt khe của Hoa Kỳ – ngành chăn nuôi vẫn chứng minh được nội lực dẻo dai.
Dù trong bối cảnh bất lợi, sản xuất vẫn giữ được sự ổn định, cơ cấu ngành tiếp tục chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng hiện đại hóa và an toàn sinh học. Không chỉ bảo đảm nguồn cung thực phẩm dồi dào cho thị trường nội địa, ngành chăn nuôi còn khẳng định vị thế bền vững qua các chỉ số tăng trưởng tích cực. Niềm tin của thị trường càng được củng cố khi giá lợn hơi chứng kiến những nhịp tăng bùng nổ, từ mức đáy 50.000 đồng/kg vọt lên ngưỡng 80.000 đồng/kg vào dịp Tết, và hiện tại vẫn neo vững ở mức từ 63.000 đến 69.000 đồng/kg.
Sự gia tăng này không đơn thuần là hệ quả của nhu cầu tiêu dùng thời vụ, mà còn phản ánh sự sụt giảm nguồn cung do dịch tả lợn Châu Phi bào mòn tổng đàn tại nhiều địa phương. Trước thực tế đó, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, từng đưa ra dự báo đầy sức nặng: với nhu cầu tiêu thụ thịt tăng trưởng từ 5–10% mỗi năm, giá lợn hơi có thể ổn định quanh mức 70.000 đồng/kg mà không xảy ra tình trạng thiếu hụt cục bộ, nhờ vào sự chủ động trong điều tiết cung cầu.
Cuộc di cư của nguồn lực – từ nông hộ đến đại tập đoàn
Một thực tế đang diễn ra, chăn nuôi hộ gia đình đang thu hẹp nhanh chóng. Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán VCBS, tỉ trọng chăn nuôi nông hộ dự kiến chỉ còn chiếm khoảng 25% cơ cấu toàn ngành vào năm 2030. “Cú hích” mang tính pháp lý chính là Luật Chăn nuôi chính thức có hiệu lực từ năm 2025.
Các tiêu chuẩn khắt khe về chuồng trại, môi trường và khoảng cách an toàn đã tạo ra một rào cản kỹ thuật mà phần lớn các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không thể vượt qua. Bên cạnh đó, áp lực chi phí tiêu hủy vật nuôi do dịch bệnh chưa được kiểm soát triệt để đã trở thành “giọt nước tràn ly” đẩy người chăn nuôi nhỏ lẻ rời xa cuộc chơi. Tuy nhiên, sự rút lui này lại mở ra một dư địa khổng lồ cho các tập đoàn lớn – những đơn vị sở hữu tiềm lực tài chính dồi dào, công nghệ quản trị tiên tiến và khả năng kiểm soát dịch bệnh tuyệt đối. Trong làn sóng này, những cái tên như: Hòa Phát, BAF Việt Nam, Dabaco, Thaco Agri và Masan MEATLife không chỉ là những doanh nghiệp chăn nuôi, mà họ đang đóng vai trò là những nhà thiết kế lại diện mạo ngành nông nghiệp Việt.
Những “ông lớn” trên đường đua tỷ đô
Dù kế hoạch năm 2026 của Hòa Phát có phần thận trọng với mục tiêu doanh thu 7.200 tỷ đồng và lãi sau thuế 1.000 tỷ đồng (giảm nhẹ so với mức đỉnh cao của năm 2025), nhưng nhìn vào hành trình 4 năm qua, con số lợi nhuận tăng gấp 73 lần đã minh chứng cho hiệu quả của việc mở rộng quy mô.
Với Hòa Phát, chăn nuôi là một cuộc chơi sòng phẳng về quản trị chi phí và tối ưu hóa vận hành, nơi biên lợi nhuận được bảo vệ bởi quy trình công nghiệp nghiêm ngặt thì BAF Việt Nam đang nổi lên như một “hiện tượng” với chiến lược chăn nuôi nhà cao tầng công nghệ cao tại Tây Ninh. Hợp tác cùng Tập đoàn Muyuan, BAF dự kiến rót 12.000 tỷ đồng vào dự án quy mô 1,6 triệu con lợn thịt mỗi năm. Mục tiêu doanh thu 8.431 tỷ đồng vào năm 2026, tăng 70% so với năm trước, cho thấy tham vọng không giới hạn của doanh nghiệp này trong việc ứng dụng mô hình sinh thái và tự động hóa.
Là doanh nghiệp tiên phong công bố kết quả quý 1/2026 với mức lãi sau thuế 370 tỷ đồng, Dabaco đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu doanh thu kỷ lục hơn 29.000 tỷ đồng. Điểm cốt lõi của Dabaco nằm ở chiến lược “3F+ (Feed – Farm – Food + Future)”. Họ không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát sản xuất theo chiều dọc mà còn tích hợp trí tuệ nhân tạo và trách nhiệm cộng đồng vào từng mắt xích của chuỗi giá trị.
Tương tự, Thaco Agri với tham vọng trở thành tập đoàn nông nghiệp hàng đầu ASEAN vào năm 2027 đã đặt kế hoạch doanh thu năm 2026 là 12.000 tỷ đồng. Với tổng đàn bò lên đến hàng trăm nghìn con và các trang trại lợn thông minh tại Gia Lai, Đắk Lắk, Thaco đang xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng, từ chăn nuôi đến cây ăn trái. Trong khi đó, Masan MEATLife và Vissan lại tập trung vào khâu “cuối cùng” của chuỗi giá trị – bàn ăn của người tiêu dùng. Với mục tiêu đẩy mạnh xuất khẩu và củng cố thị trường nội địa qua các sản phẩm chế biến sâu, Masan đang biến miếng thịt lợn thành những sản phẩm có thương hiệu và giá trị gia tăng cao.
Ngành chăn nuôi Việt Nam đang tự tin mở cánh cửa bước vào các thị trường cao cấp.
Ảnh: KT
Chăn nuôi giờ đây không còn là câu chuyện của kinh nghiệm dân gian hay sự may rủi. Nó đã trở thành bài toán của vốn, quản trị và công nghệ. Giá trị lớn nhất của ngành không còn nằm ở những con lợn hơi xuất chuồng theo kiểu truyền thống, mà nằm ở công nghệ giết mổ, ở thực phẩm chế biến sẵn, ở uy tín thương hiệu và hệ thống phân phối hiện đại.
Kẻ thắng cuộc trong cuộc đua này là người kiểm soát được toàn bộ quy trình: từ chất lượng thức ăn chăn nuôi (Feed), quản trị trang trại (Farm) cho đến sản phẩm trên bàn ăn (Food). Việc làm chủ đầu ra giúp các doanh nghiệp này gần như miễn nhiễm với nghịch cảnh “được mùa rớt giá” và thoát khỏi sự thao túng của các tầng lớp trung gian. Quan trọng hơn, khi quy mô đã đủ lớn và tiêu chuẩn đạt mức quốc tế, ngành chăn nuôi Việt Nam đang tự tin mở cánh cửa bước vào các thị trường cao cấp. Tham vọng của Thaco Agri, BAF hay Dabaco không chỉ dừng lại ở thị trường 100 triệu dân trong nước mà là mục tiêu xuất khẩu, đưa sản phẩm nông nghiệp Việt Nam ghi danh trên bản đồ thực phẩm thế giới.
Sự dịch chuyển từ chăn nuôi nông hộ sang chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn là một cuộc sàng lọc tất yếu của lịch sử. Những mô hình lỗi thời, thiếu liên kết và kém an toàn sinh học sẽ dần bị thay thế. Trong cuộc chơi mới này, chỉ những doanh nghiệp dám đầu tư bài bản, làm chủ công nghệ và có tầm nhìn dài hạn mới có thể khai thác được “mỏ vàng” nông nghiệp, góp phần đưa ngành chăn nuôi trở thành một trụ cột kinh tế hiện đại, bền vững và đầy kiêu hãnh của Việt Nam.
Quang Phương
