(TACN) – Báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về cục diện ngành chăn nuôi tính đến cuối tháng 5/2026 đã phác thảo một bức tranh với hai gam màu đối lập rõ rệt. Đó là sự bứt phá mạnh mẽ của ngành chăn nuôi lợn, gia cầm đối trọng với sự suy giảm đáng báo động của phân khúc đại gia súc. Sự phân hóa sâu sắc này không chỉ phản ánh xu hướng thị trường mà còn đặt ra những bài toán mang tính chiến lược cho sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp Việt Nam.
Chiếm vị trí chủ đạo trong xu thế tăng trưởng là ngành chăn nuôi lợn và gia cầm. Nhờ kiểm soát tốt dịch bệnh và duy trì giá lợn hơi ở mức cao, tổng đàn lợn cả nước ước tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, dòng vốn và động lực tái đàn đang dịch chuyển mạnh mẽ về các địa phương có thế mạnh trang trại quy mô lớn và chủ động con giống như Gia Lai, An Giang (tăng 7,5%) hay Lâm Đồng (tăng 6,9%). Song hành với đó, chăn nuôi gia cầm tiếp tục khẳng định vai trò “bệ đỡ” kinh tế nhờ ưu thế chu kỳ ngắn và quay vòng vốn nhanh, giúp tổng đàn tăng 3,5% (đàn gà tăng 3,8%). Thành quả này là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình liên kết chuỗi giá trị và quy trình an toàn sinh học tại các thủ phủ như Nghệ An (tăng 7,1%) hay Thanh Hóa (tăng 5,6%). Thực tế này khẳng định chăn nuôi nhỏ lẻ, manh mún đang dần mất chỗ đứng trước áp lực chi phí; tương lai tất yếu thuộc về mô hình công nghiệp và quản trị rủi ro.
Ở chiều ngược lại, chăn nuôi trâu, bò đang rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”. Chỉ số sụt giảm ghi nhận mức nghiêm trọng với đàn trâu giảm 5,5% và đàn bò giảm 2,1% so với cùng kỳ. Tại các tỉnh miền núi phía Bắc, địa bàn trọng điểm của đại gia súc ghi nhận mức sụt giảm sâu như Phú Thọ (đàn trâu giảm 8,6%, đàn bò giảm 4,9%) hay Cao Bằng (giảm 7,8%). Nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế thấp hay giá thức ăn neo cao, mà sâu xa hơn là cuộc khủng hoảng không gian sinh tồn. Diện tích chăn thả tự nhiên bị thu hẹp, nguồn thức ăn thô xanh khan hiếm, cộng hưởng với thời tiết nắng nóng cực đoan đã biến việc duy trì tổng đàn thành gánh nặng quá sức đối với hộ nông dân.
Xuân Thủy
