Với các chỉ số top đầu thế giới, ngành chăn nuôi đang từng bước làm chủ con giống, lấy công nghệ số làm chìa khóa, hướng tới phát triển bền vững và xuất khẩu xanh.
Trong bức tranh nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi đang giữ vai trò ngày càng quan trọng. Không chỉ đảm bảo nguồn thực phẩm cho hơn 100 triệu dân, khoảng 15 triệu lượt khách du lịch mỗi năm, ngành còn từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Chăn nuôi heo lọt top 5 thế giới
Tại buổi họp báo Triển lãm ILDEX Vietnam 2026 ngày 24/4, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y nhấn mạnh, sau nhiều năm tái cơ cấu, chăn nuôi Việt Nam đã phát triển khá toàn diện.
Theo ông Đăng, áp lực quỹ đất hạn chế, dân số đông, nhu cầu tiêu dùng tăng đã buộc ngành chăn nuôi chuyển từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa tập trung. Nhờ đó, Việt Nam hiện đứng thứ 5 thế giới về số lượng lợn, thứ 6 về sản lượng thịt lợn; đàn thủy cầm đứng thứ 2 thế giới; sản lượng sữa tươi đứng thứ 3 ASEAN. Đặc biệt, sản xuất thức ăn chăn nuôi dẫn đầu Đông Nam Á và thuộc nhóm 12 nước lớn nhất toàn cầu.
Không dừng ở thị trường nội địa, nhiều sản phẩm chăn nuôi Việt Nam đã xuất khẩu sang các thị trường khó tính như mật ong, lợn sữa, tổ yến, trứng vịt muối, thịt gà chế biến và sản phẩm đạt chuẩn Halal.
Năm 2025, dù thế giới biến động bởi xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại và thay đổi chính sách thuế quan, ngành chăn nuôi vẫn giữ được đà tăng trưởng. Tổng sản lượng đạt 8,7 triệu tấn thịt hơi, tăng 4,3%; 21,4 tỷ quả trứng, tăng 5,3%; và 1,3 triệu tấn sữa tươi, tăng 5,5%.
Đặc biệt, lần đầu tiên xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi đạt 628 triệu USD. Xuất khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu đạt 1,6 tỷ USD; thuốc thú y và vaccin được xuất khẩu tới 46 quốc gia, đạt 42,8 triệu USD. Bước sang năm 2026, nguồn cung trong nước tiếp tục ổn định, giá cả không gây áp lực lớn lên chỉ số giá tiêu dùng.
Tuy vậy, ông Phạm Kim Đăng cũng thẳng thắn nhìn nhận, ngành chăn nuôi vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Chi phí đầu vào cao do phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu, dịch bệnh phức tạp, trong khi thị trường ngày càng khắt khe hơn về an toàn thực phẩm, môi trường, phúc lợi động vật và truy xuất nguồn gốc.
Do đó, để duy trì mức tăng trưởng 4-5% trong bối cảnh quỹ đất hạn hẹp, ngành đã chọn công nghệ số làm chìa khóa.
“Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là chìa khóa để ngành nâng năng lực quản trị, tối ưu sản xuất, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh”, ông Đăng nói và nhấn mạnh, năm 2026 được xem là năm bản lề cho giai đoạn 2026-2030. Đây là thời điểm vàng để ngành chăn nuôi chuyển mạnh theo hướng năng suất tốt hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn và cuộc sống tốt hơn theo định hướng của FAO.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cho rằng, công nghệ đang mở ra cơ hội tái cấu trúc ngành chăn nuôi. Nhiều doanh nghiệp quy mô lớn đã ứng dụng công nghệ số và AI vào theo dõi vật nuôi, điều khiển chăm sóc bằng AI hay sử dụng robot xử lý chất thải đã giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu đang ngày càng đắt đỏ.
“Đây là nền tảng để ngành nâng sức cạnh tranh, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”, ông Sơn nói.
Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (mặc áo vest đen), năm vừa qua, nhờ biến động thị trường khu vực, xuất khẩu gia cầm và trứng sang Campuchia tăng trên 150%. Đây là tín hiệu cho thấy cần tiếp tục khai thác và mở rộng thị trường này. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Làm chủ con giống
Theo Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, sản phẩm chăn nuôi Việt Nam có nhiều dư địa để xuất khẩu. Tuy vậy, cánh cửa xuất khẩu càng rộng thì tiêu chuẩn càng cao. Ngành phải chuyển từ “nuôi nhiều” sang “nuôi tốt”, từ tăng đàn sang tăng giá trị. Sản xuất không thể chỉ dựa vào năng lực sẵn có, mà phải bám sát nhu cầu thị trường, nhất là các thị trường nước ngoài có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, môi trường và truy xuất nguồn gốc.
Mặt khác, sản xuất xanh không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam không bị gạt ra khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đang thúc đẩy các trang trại thay đổi quy trình, biến phụ phẩm thành tài nguyên, gắn sản xuất với trách nhiệm môi trường.
Áp lực cũng đang hiện rõ ở thị trường trong nước khi giá thịt và trứng gia cầm giảm sâu. Trước tình hình này, ông Sơn cho biết, Hiệp hội Gia cầm Việt Nam đã làm việc với nhiều doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước để bàn giải pháp ứng phó.
Trọng tâm là giảm chi phí đầu vào thông qua cải thiện quản trị, tăng liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân trong các chuỗi chăn nuôi gia công để cùng chia sẻ rủi ro, lợi nhuận. Mặt khác, các doanh nghiệp cần tập trung nghiên cứu, chọn tạo giống, từng bước làm chủ 70-80% thị phần giống.
“Với các giải pháp đồng bộ từ kiểm soát sản lượng, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường truyền thông đến mở rộng xuất khẩu, ngành gia cầm nói riêng và chăn nuôi nói chung có thể từng bước tháo gỡ khó khăn và phát triển bền vững”, ông Sơn nhấn mạnh.
ILDEX Vietnam 2026 dự kiến thu hút hơn 10.000 khách tham quan thương mại trong ba ngày diễn ra sự kiện. Ảnh: Nguyễn Thủy.
ILDEX Vietnam 2026 lần thứ 10 về chăn nuôi, sản xuất sữa, chế biến thịt và nuôi trồng thủy sản với chủ đề “Chăn nuôi sạch – Sản xuất xanh – Phát triển chuỗi giá trị bền vững” sẽ diễn ra từ ngày 20 đến 22/5 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP.HCM.
Sự kiện được tổ chức đồng thời cùng Horti&Agri Vietnam, quy tụ hơn 250 doanh nghiệp đến từ trên 25 quốc gia và vùng lãnh thổ, được kỳ vọng sẽ tạo ra những cơ hội hợp tác lớn, góp phần nâng cao vị thế ngành chăn nuôi Việt Nam.
Sự kiện do Công ty Cổ phần Triển lãm Sự kiện và Công nghệ Quốc tế (ITEC) tổ chức, dưới sự bảo trợ bởi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Báo Nông nghiệp và Môi trường bảo trợ truyền thông.
Nguyễn Thủy
Nguồn: Nông nghiệp môi trường
