(TĂCN) – Trong phiên thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế – xã hội sáng ngày 21/4, đại biểu Nguyễn Như So, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) đã có bài phát biểu sâu sắc, thẳng thắn chỉ ra những “điểm nghẽn” cố hữu và đề xuất các giải pháp mang tính xoay trục để phát triển khu vực kinh tế tư nhân.
Đại biểu Nguyễn Như So phát biểu tại hội trường.
Mở đầu bài phát biểu, Đại biểu Nguyễn Như So ghi nhận những nỗ lực trong việc duy trì đà tăng trưởng trước biến động thế giới. Tuy nhiên, ông bày tỏ sự lo ngại khi những điểm nghẽn nội tại đang bộc lộ ngày càng rõ nét.
Dẫn chứng các con số thống kê, đại biểu cho biết tỷ lệ nội địa hóa hiện vẫn ở mức thấp (khoảng 36,6%), trong khi khu vực FDI chiếm tới hơn 75% giá trị xuất khẩu nhưng sự liên kết với doanh nghiệp trong nước còn rất hạn chế. Đặc biệt, việc hơn 90% doanh nghiệp tư nhân có quy mô nhỏ và siêu nhỏ cho thấy nền kinh tế vẫn đang thiếu một năng lực nội sinh vững chắc.
“Phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà là lựa chọn chiến lược để nâng cao sức chống chịu và năng lực cạnh tranh quốc gia”, đại biểu nhấn mạnh.
Đi sâu vào bài toán tài chính, đại biểu Nguyễn Như So chỉ ra một thực trạng mà ông gọi là “nghịch lý kép”: Tỷ lệ tín dụng/GDP đã lên tới 146%, nhưng doanh nghiệp vẫn thiếu vốn trung và dài hạn trầm trọng. Nguyên nhân theo ông là do sự “lệch pha” kỳ hạn khi hệ thống ngân hàng phải dùng vốn ngắn hạn để tài trợ cho các nhu cầu dài hạn. Việc “lấy ngắn nuôi dài” này không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn chảy vào các lĩnh vực an toàn hình thức nhưng hiệu quả thấp, làm hệ số ICOR duy trì ở mức cao (6-7).
Để khắc phục, ông đề nghị cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn: Chuyển từ “nới lỏng tổng lượng” sang dẫn vốn có mục tiêu, ưu tiên sản xuất và giá trị thực. Phát triển thị trường vốn nhằm giảm phụ thuộc vào ngân hàng, thúc đẩy thị trường cổ phiếu, trái phiếu và chứng khoán hóa các khoản vay. Cơ chế “thuế âm”: Nghiên cứu hỗ trợ đặc biệt cho hoạt động R&D và đổi mới sáng tạo ngay từ giai đoạn đầu tư.
Bàn về vai trò của doanh nghiệp đầu tàu, đại biểu Nguyễn Như So thẳng thắn chỉ ra nghịch lý: Hơn 50% doanh thu của 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất hiện nay đến từ tài chính và bất động sản, trong khi công nghiệp chế tạo chỉ chiếm khoảng 10%. Ông coi việc khắc phục “độ trễ thể chế” là mệnh lệnh phát triển. Đại biểu đề nghị Chính phủ cần thiết kế cơ chế PPP linh hoạt để đầu tư công thực sự là “vốn mồi”. “Muốn có nền kinh tế mạnh, phải có doanh nghiệp mạnh; và muốn có doanh nghiệp mạnh, phải giao cho họ việc lớn, những nhiệm vụ chiến lược của quốc gia”, ông khẳng định.
Về hạ tầng, đại biểu Nguyễn Như So phân tích chi tiết “lớp chi phí ẩn” từ logistics. Với mức chi phí chiếm 16-17% GDP, logistics đang bào mòn sức cạnh tranh của hàng hóa Việt. Ông đề xuất coi phát triển logistics là đột phá chiến lược, chuyển từ vận tải thuần túy sang các dịch vụ tích hợp giá trị cao (3PL-5PL) và hỗ trợ doanh nghiệp nội đầu tư sâu vào hạ tầng cảng, đội tàu.
Cuối cùng, đại biểu gợi mở về việc kích cầu tiêu dùng nội địa thông qua tài chính số và khai thác “kinh tế bạc”. Ông cho biết nhóm dân số trên 50 tuổi đang đóng góp tới 40% GDP nhưng chưa được nhìn nhận đúng mức như một trụ cột tiêu dùng. Việc sớm xây dựng chiến lược phát triển kinh tế bạc gắn với hệ sinh thái dịch vụ hiện đại sẽ giúp biến xu hướng già hóa thành động lực tăng trưởng bền vững.
Xuân Bình
