(TĂCN) – Những ngày cuối tháng 3/2026, dư luận cả nước đổ dồn sự chú ý về các “điểm nóng” Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, nơi lực lượng chức năng liên tiếp triệt phá các đường dây vận chuyển gia cầm giống lậu. Giữa bối cảnh “bóng ma” dịch bệnh luôn chực chờ xóa sổ sinh kế của nông dân, cuộc chiến này không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành công an hay biên phòng, mà còn là cuộc đối đầu giữa “giống lậu giá rẻ” và “giống nội bài bản”.
Công an xã Đại Xuyên (T.P Hà Nội) đã phát hiện và xử trường hợp vi phạm quy định vận chuyển động vật bằng phương tiện không bảo đảm vệ sinh thú y.
Ngày 26/3/2026, tại khu vực phía Nam Thủ đô, trên tuyến Quốc lộ 1A – cung đường huyết mạch nối liền các tỉnh phía Bắc, tổ công tác Công an xã Đại Xuyên, T.P Hà Nội đã chặn đứng 4 xe tải chở hơn 5.000 con gà, ngỗng giống vi phạm nghiêm trọng quy định vệ sinh thú y. Đằng sau hơn 5.000 sinh mạng gia cầm yếu ớt, không kiểm dịch, không rõ nguồn gốc ấy là một mối đe dọa khôn lường. Chỉ cần một con gà nhiễm virus cúm A/H5N1 hay dịch tả lọt lưới, nó sẽ trở thành “ngòi nổ” làm bùng phát đại dịch, có thể khiến hàng triệu con gia cầm khỏe mạnh khác phải tiêu hủy, đẩy hàng nghìn hộ nông dân vào cảnh nợ nần chồng chất.
Thực trạng này đã kéo dài suốt nhiều năm qua với hàng trăm vụ vi phạm bị xử lý, hàng chục nghìn con gia cầm giống bị tiêu hủy, nhưng áp lực từ hàng lậu qua biên giới vẫn như một gọng kìm bóp nghẹt ngành chăn nuôi nội địa. Tại sao các tỉnh biên giới như Quảng Ninh, Hải Phòng hay các tỉnh phía Nam lại luôn là tâm điểm của buôn lậu? Câu trả lời nằm ở địa hình hiểm trở, đường mòn lối mở chằng chịt và những chiêu trò tinh vi đến mức cực đoan của các đối tượng tội phạm: từ việc trà trộn hàng lậu vào xe chở nông sản thông thường, di chuyển xuyên đêm qua các lối mở tiểu ngạch, cho đến việc lợi dụng các lò ấp nội địa để “phù phép” giấy tờ, biến con giống lậu thành hàng nội địa chỉ trong nháy mắt.
Lực lượng Biên phòng Quảng Ninh bắt giữ đối tượng vận chuyển gia cầm giống, trứng vịt lộn không rõ nguồn gốc với số lượng lớn ngày 28/3/2025.
Trước tình hình này, nhiều địa phương như Hải Phòng, Quảng Ninh đã phát đi mệnh lệnh quyết liệt: Phải thiết lập một quy chế phối hợp bài bản, không có vùng cấm trong chống buôn lậu. Tại Hải Phòng, UBND thành phố đã yêu cầu các cấp chính quyền từ phường xã đến đặc khu phải vào cuộc, kiểm soát nghiêm ngặt từng cơ sở chăn nuôi và đại lý kinh doanh. Tại Hà Nội, Công an T.P tăng cường trinh sát tại các khu chợ đầu mối, các tuyến quốc lộ cửa ngõ để ngăn chặn gia cầm lậu thâm nhập vào bàn ăn của người dân Thủ đô.
Tại Quảng Ninh, UBND tỉnh đã ban hành văn bản hỏa tốc, chỉ đạo lực lượng Biên phòng và Hải quan chốt chặn 24/24 giờ tại các lối mở. Tuy nhiên, đúng như ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh từng trăn trở, việc ngăn chặn giống lậu là bảo vệ “mạch máu” của ngành chăn nuôi, nhưng nếu chỉ “chặn ngọn” thì cuộc chiến này sẽ mãi không có hồi kết. Gốc rễ của vấn đề nằm ở một câu hỏi hóc búa: Làm sao để người nông dân không còn muốn “đánh bạc” với con giống lậu? Câu trả lời thỏa đáng nhất không nằm ở những văn bản hành chính, mà nằm ở sức mạnh nội tại của những con giống nội bài bản, chất lượng cao.
Trong khi các lực lượng chức năng căng mình trên biên giới, tại các trung tâm giống của Tập đoàn Dabaco Việt Nam, một cuộc chiến khác cũng đang diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt không kém: đó là cuộc chiến của tri thức và công nghệ sinh học nhằm tạo ra những dòng con giống đủ sức “đánh bật” hàng lậu bằng chính giá trị thực tế.
Chia sẻ về vấn đề này bằng sự am hiểu sâu sắc và tâm huyết của một người làm nghề, ông Nguyễn Hoàng Nguyên, Giám đốc Công ty Gà giống Dabaco (Tập đoàn Dabaco Việt Nam) thẳng thắn nhìn nhận rằng bà con nông dân thường sập bẫy giống lậu vì hai yếu tố: giá rẻ và mẫu mã bắt mắt, nhưng cái giá phải trả sau đó lại quá đắt.
Tại Dabaco, sức mạnh không chỉ nằm ở con số quy mô hơn 700.000 con gà giống cụ kỵ, ông bà, bố mẹ hay sản lượng 60 triệu con giống cung ứng mỗi năm, mà cốt lõi chính là khả năng tự chủ hoàn toàn nguồn giống gốc. Việc kiên trì duy trì và chọn lọc 12 dòng gà thuần chủng là một tầm nhìn chiến lược, giúp người nông dân thoát khỏi nỗi lo đứt gãy cung cầu và không bao giờ phải mạo hiểm sinh kế với những nguồn giống trôi nổi từ bên kia biên giới. Dabaco không chỉ làm giống, họ đang phục tráng và viết tiếp câu chuyện cho những sản vật Việt bằng công nghệ hiện đại. Những giống gà như gà Mía, gà Hồ, gà 9 cựa hay Tân Hồ giờ đây không còn là những cái tên trong sách vở, mà đã trở thành thương hiệu bảo chứng cho chất lượng thịt thơm ngon, phù hợp tuyệt đối với phong thổ và thị hiếu người Việt.
Giống gà Mía số 1 của Công ty Gà giống Dabaco.
Đặc biệt, sự xuất hiện của các dòng gà mới như Gà Nòi xám hay Gà Tiên Yên trong năm 2026 chính là những “lá chắn” sinh học hữu hiệu nhất. Khi một người nông dân Quảng Ninh hay Hải Phòng có thể tiếp cận nguồn gà giống chuẩn ngay tại địa phương với đầy đủ chứng nhận kiểm dịch và hỗ trợ kỹ thuật tận tình, họ sẽ không còn lý do gì để liều mình với những lô hàng lậu không rõ nguồn gốc.
Không dừng lại ở đó, sự đóng góp cho an ninh lương thực của Dabaco còn được thể hiện qua đàn gà đẻ trứng khổng lồ và những sản phẩm trứng giá trị gia tăng như trứng vỏ xanh, giàu Omega 3 và DHA. Đây chính là cách doanh nghiệp Việt dùng chất lượng cao cấp để định vị thị trường, khẳng định rằng hàng nội bài bản hoàn toàn có thể thắng thế trước hàng lậu rẻ tiền nếu chúng ta biết tận dụng sức mạnh khoa học.
Công nhân Công ty Gà giống Dabaco kiểm tra hệ thống chuồng trại.
Những vụ bắt giữ tại Hà Nội, Quảng Ninh hay các đợt ra quân hỏa tốc tại Hải Phòng vừa qua chính là hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn ngành chăn nuôi về sự nguy hiểm của việc xem nhẹ an toàn sinh học. Bảo vệ con giống không chỉ là bảo vệ lợi ích kinh tế, mà là bảo vệ sự an toàn cho bữa ăn của hàng triệu gia đình người Việt. Khi “cái tốt đủ mạnh”, khi những con giống tinh túy của Dabaco hiện diện trong từng chuồng trại của bà con, đó chính là lúc hàng lậu tự khắc bị triệt tiêu vì không còn đất sống.
Chăn nuôi an toàn sinh học dựa trên nền tảng con giống nội tự chủ không còn là một lựa chọn mang tính thời điểm, mà là con đường duy nhất để chúng ta khẳng định vị thế của nông sản Việt Nam trên hành trình hội nhập, bền vững và tự tôn. Một tương lai mà ở đó, người nông dân có thể kê cao gối ngủ khi biết rằng mạch máu ngành chăn nuôi đang được bảo vệ bởi cả sự nghiêm minh của pháp luật và sự tận tâm của những doanh nghiệp dân tộc đầy trách nhiệm.
Xuân Thủy
