(TACN) – Đảm bảo an toàn dịch bệnh cho đàn vật nuôi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng nông sản và bảo vệ sinh kế của người nông dân. Từ đầu năm 2026 đến nay, ngành chăn nuôi tỉnh Tây Ninh đang phải đối mặt với những thách thức lớn khi tình hình dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt, trong giai đoạn thời tiết chuyển mùa với sự thay đổi thất thường của nhiệt độ và độ ẩm, nguy cơ bùng phát, lây lan các dịch bệnh nguy hiểm trên diện rộng đang ở mức báo động, đòi hỏi những hành động quyết liệt và đồng bộ từ cả cơ quan quản lý lẫn người chăn nuôi.
Ngành thú y tỉnh Tây Ninh tiến hành tiêm vắc xin phòng, chống dịch bệnh trên đàn gia súc.
Số liệu thống kê của ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, từ đầu năm đến nay, tỉnh này đã ghi nhận 24 ổ dịch tả heo châu Phi xuất hiện tại 15 xã. Hệ quả trực tiếp là 969 con heo mắc bệnh, trong đó cơ quan chức năng đã phải tiến hành tiêu hủy 868 con, tương đương với hơn 45,9 tấn thịt.
Điều đáng nói ở đây là có tới 23/24 ổ dịch (chiếm tỷ lệ tuyệt đối) xảy ra tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Về mặt khách quan, thời tiết chuyển mùa làm suy giảm hệ miễn dịch tự nhiên của vật nuôi, đồng thời tạo điều kiện lý tưởng cho các loại mầm bệnh tồn lưu trong môi trường phát triển. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan cốt lõi vẫn xuất phát từ các lỗ hổng mang tính hệ thống trong phương thức chăn nuôi truyền thống: Điều kiện chuồng trại thô sơ, chưa đảm bảo quy chuẩn vệ sinh thú y. Công tác quản lý con giống, nguồn thức ăn, nước uống và xử lý chất thải còn mang tính đối phó. Việc kiểm soát người, phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi bị bỏ ngỏ, vô tình tạo con đường ngắn nhất cho mầm bệnh xâm nhập.
Nguy cơ bùng phát dịch bệnh tại Tây Ninh hiện đang bị đẩy lên mức cao hơn do cộng hưởng từ các yếu tố thương mại. Khi hoạt động tái đàn, vận chuyển, giết mổ và kinh doanh động vật phục vụ thị trường diễn ra sôi động, xác suất tiếp xúc và lan truyền các bệnh truyền nhiễm như dịch tả heo châu Phi, cúm gia cầm, lở mồm long móng, viêm da nổi cục tăng lên đáng kể.
Đặc biệt, trước lời cảnh báo rủi ro về khả năng xâm nhập của virus lở mồm long móng serotype SAT1 vào Việt Nam, công tác phòng ngừa tại một tỉnh cửa ngõ như Tây Ninh lại càng mang tính chiến lược. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các địa phương trong việc siết chặt kiểm soát vận chuyển, tăng cường giám sát lâm sàng và triển khai tiêu độc khử trùng nghiêm ngặt.
Để chủ động dập tắt các chuỗi lây truyền dịch bệnh, Chi cục Nông nghiệp tỉnh Tây Ninh đã quán triệt tinh thần chỉ đạo của Cục Chăn nuôi và Thú y, đưa ra bộ giải pháp an toàn sinh học toàn diện dành cho các nông hộ.
- Quản lý nghiêm ngặt đầu vào và tái đàn: Chỉ lựa chọn con giống khỏe mạnh, rõ nguồn gốc, đã được kiểm dịch và tiêm phòng đầy đủ. Bắt buộc phải nuôi cách ly tối thiểu 14 ngày trước khi cho nhập đàn.
- Kiểm soát nguồn dinh dưỡng và môi trường sống: Thức ăn phải bảo quản khô ráo, tuyệt đối không dùng thức ăn thừa chưa qua xử lý. Nguồn nước uống phải sạch và ưu tiên nước đã qua khử trùng. Định kỳ thu gom chất thải xử lý bằng hệ thống biogas.
- Thiết lập hàng rào cách ly sinh học: Hạn chế tối đa người lạ vào chuồng nuôi; người chăm sóc phải thay đồ bảo hộ và sát trùng trước khi tiếp cận vật nuôi. Phương tiện vận chuyển phải được phun thuốc tiêu độc trước và sau khi ra vào cơ sở. Bố trí hố sát trùng tại cổng và thường xuyên tiêu diệt các vật chủ trung gian truyền bệnh như chuột, ruồi, muỗi.
- Chủ động phòng bệnh bằng vắc-xin: Thực hiện đầy đủ lịch tiêm phòng theo quy định. Người dân cần theo dõi sát sao sức khỏe đàn vật nuôi hàng ngày; khi có dấu hiệu bất thường phải báo ngay cho cơ quan thú y, tuyệt đối không giấu dịch, không bán chạy hay vứt xác động vật ra môi trường.
Thực hiện nghiêm túc các biện pháp an toàn sinh học trong giai đoạn bản lề này không chỉ là giải pháp tình thế để bảo vệ tài sản của người chăn nuôi, mà còn là mắt xích quyết định để ngành nông nghiệp Tây Ninh duy trì đà tăng trưởng ổn định, bền vững và bảo đảm an toàn dịch tễ cho cộng đồng.
Xuân Thủy
