(TĂCN) – Bước vào Quý II/2026, bức tranh ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam đang xuất hiện những mảng màu xám đan xen. Trong khi người chăn nuôi vừa mới kịp phục hồi sau những biến động của năm cũ, thì nay lại tiếp tục đối mặt với một “thử thách kép”: Chi phí đầu vào leo thang do tác động từ các điểm nóng địa chính trị thế giới, trong khi sức mua nội địa vẫn chưa cho thấy sự bứt phá tương xứng. Đây là thời điểm mà sự cẩn trọng và tư duy quản trị thị trường cần được đặt lên hàng đầu.
Người chăn nuôi gia cầm cần theo dõi sát diễn biến thị trường để điều chỉnh quy mô sản xuất phù hợp.
Tác động dây chuyền từ những “đốm lửa” Trung Đông
Nông nghiệp Việt Nam, dù đang nỗ lực tự chủ, nhưng vẫn là một mắt xích không thể tách rời của chuỗi cung ứng toàn cầu. Những diễn biến chiến sự kéo dài tại Trung Đông đang tác động trực tiếp đến từng bao cám, từng máng ăn trong chuồng trại của bà con nông dân. Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VIPA) đã đưa ra những cảnh báo về việc giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhập khẩu như ngô, đậu tương đang chịu áp lực tăng giá rất lớn. Khi huyết mạch vận tải quốc tế gặp trắc trở và giá năng lượng biến động, chi phí logistics bị đẩy lên cao, kéo theo giá cám thành phẩm trong nước tăng thêm từ 200 – 300 đồng/kg. Trong bối cảnh thức ăn chăn nuôi chiếm tới 70% giá thành sản xuất, đây thực sự là một “cú đấm” mạnh vào biên độ lợi nhuận vốn đã mỏng manh của người chăn nuôi.
Theo dự báo, giá gà trong Quý II/2026 khó có thể giảm sâu, không phải vì sức mua tăng vọt mà vì áp lực từ giá thành sản xuất. Người chăn nuôi không thể hạ giá bán dưới mức hòa vốn, vốn đang dao động quanh ngưỡng 30.000 – 32.000 đồng/kg đối với gà trắng và lên tới 50.000 – 60.000 đồng/kg đối với gà thả vườn. Thực tế thị trường cho thấy, nếu xung đột quốc tế tiếp tục leo thang làm đứt gãy nguồn cung nguyên liệu, giá gà thương phẩm buộc phải điều chỉnh tăng thêm 3 – 5% để bù đắp chi phí. Điều này tạo ra một nghịch lý, giá bán tăng nhưng người nuôi không vui, bởi giá cao sẽ càng kìm hãm sức mua của người tiêu dùng trong bối cảnh thắt chặt chi tiêu. Gà lông màu và gà trắng dự kiến sẽ duy trì trạng thái “đi ngang ở mức cao”, đòi hỏi người nuôi phải có khả năng chịu nhiệt rất tốt về mặt tài chính.
Nếu như mặt hàng gà có sự ổn định nhất định về khung giá, thì thị trường vịt lại tiềm ẩn nhiều biến động khó lường hơn. Đặc tính của vịt là thời gian nuôi ngắn, dễ vào đàn và quay vòng vốn nhanh. Hiệp hội Gia cầm Việt Nam lo ngại rằng, khi thấy giá gà neo cao, nhiều hộ chăn nuôi sẽ có tâm lý chuyển sang nuôi vịt theo phong trào.
Hệ lụy của việc tăng đàn ồ ạt, thiếu quy hoạch là tình trạng “dội chợ, rớt giá” cục bộ. Khi nguồn cung vượt quá nhu cầu thực tế của thị trường, thương lái sẽ nắm quyền chủ động và tình trạng ép giá tại cửa chuồng là điều khó tránh khỏi. Mức giá dự báo 35.000 – 42.000 đồng/kg cho mặt hàng vịt trong Quý II có thể sẽ bị đe dọa nếu bà con không tỉnh táo trong việc cân đối số lượng tái đàn.
“Làn sóng” điều chỉnh giá từ các “ông lớn” ngành cám
Sự lo ngại của người chăn nuôi càng có cơ sở khi hàng loạt các thương hiệu thức ăn chăn nuôi hàng đầu như: New Hope, De Heus, Cargill, Haid Hải Dương hay ERO Farm đồng loạt công bố bảng giá mới từ tháng 3/2026. Với mức tăng từ 200 – 300 đồng/kg, mỗi bao cám 25kg giờ đây đã trở thành một gánh nặng tài chính thực sự. Dự kiến, giá bán lẻ thức ăn gà tại các đại lý sẽ dao động trong khoảng 135.000 – 175.000 đồng/bao. Với một trang trại quy mô vừa và lớn, con số cộng dồn hàng tháng sẽ lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Đây chính là “gọng kìm” thứ nhất đang siết chặt lấy nỗ lực làm giàu của nhà nông.
Lời giải nào cho bài toán “tái đàn hay dừng lại”?
Trước bối cảnh sức mua nội địa chưa có dấu hiệu phục hồi rõ rệt “gọng kìm” thứ hai mà Hiệp hội Gia cầm Việt Nam đưa ra những khuyến nghị cho giai đoạn này.
Thận trọng tối đa với việc tái đàn: Bà con cần từ bỏ tư duy “nuôi theo phong trào” hoặc “đánh canh bạc” với thị trường. Việc tái đàn cần dựa trên năng lực tài chính thực tế và những hợp đồng bao tiêu hoặc đầu ra ổn định. Trong thời điểm này, “giữ vốn hơn giữ đàn” có thể là một chiến thuật khôn ngoan.
Theo dõi sát diễn biến thị trường: Không nên chỉ nhìn vào giá bán hằng ngày tại địa phương. Người chăn nuôi hiện đại cần cập nhật thông tin về giá nguyên liệu thế giới, tình hình dịch bệnh và dự báo tiêu thụ từ các cơ quan chuyên môn để điều chỉnh quy mô đàn một cách linh hoạt.
Tăng cường liên kết chuỗi: Việc đứng đơn lẻ trong cơn bão chi phí là rất rủi ro. Các hộ chăn nuôi nên tham gia vào các tổ hợp tác, hợp tác xã để có sức mạnh đàm phán với các đơn vị cung ứng vật tư đầu vào và đảm bảo đầu ra bền vững, tránh bị thương lái ép giá.
Tối ưu hóa quy trình chăn nuôi: Trong bối cảnh không thể kiểm soát được giá cám, cách duy nhất là kiểm soát tốt hệ số chuyển đổi thức ăn. Đầu tư vào con giống tốt, quy trình phòng dịch nghiêm ngặt để giảm tỷ lệ hao hụt và sử dụng thức ăn hiệu quả là cách duy nhất để hạ giá thành sản xuất.
Tầm nhìn cho một ngành chăn nuôi bền vững
Những khó khăn trong Quý II/2026 là một bài kiểm tra khắc nghiệt về sức chống chịu và sự nhạy bén của người chăn nuôi gia cầm Việt Nam. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ tích cực, đây cũng là cơ hội để ngành chăn nuôi thực hiện một cuộc “thanh lọc” và chuyển mình. Những mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ, thiếu liên kết và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi sẽ buộc phải thay đổi để tồn tại.
Chính phủ và các cơ quan chức năng cần có thêm những giải pháp hỗ trợ về nguồn vốn, kiểm soát thị trường vật tư và đẩy mạnh xúc tiến thương mại để kích cầu tiêu thụ trong nước. Đồng thời, việc chủ động nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nội địa để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu vẫn là bài toán chiến lược lâu dài mà chúng ta cần kiên trì theo đuổi.
Thị trường gia cầm Quý II/2026 không dành cho những quyết định nóng vội. Hãy chăn nuôi bằng cái đầu lạnh và sự tính toán kỹ lưỡng. Sự cẩn trọng lúc này chính là nền tảng để đón chờ những cơ hội tốt hơn khi thị trường phục hồi trong giai đoạn cuối năm.
Xuân Thủy
