(TĂCN) – Theo số liệu mới nhất từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu ba mặt hàng nông sản chủ lực gồm lúa mì, ngô và đậu tương đã vượt mốc 2,6 tỷ USD. Nhu cầu nguyên liệu cho ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến thực phẩm tăng cao là nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ về khối lượng nhập khẩu.
Sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Công ty TNHH Nutreco.
Thống kê cho thấy lúa mì là mặt hàng có biến động mạnh nhất với gần 4 triệu tấn nhập khẩu, trị giá hơn 1 tỷ USD, tăng 66% về lượng và 60% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Mặt hàng ngô đạt 4,4 triệu tấn, tương đương 1,1 tỷ USD (tăng 49% về lượng). Đậu tương cũng ghi nhận mức tăng lần lượt 61% về lượng và 70% về giá trị, đạt 1,1 triệu tấn.
Đáng chú ý, dù khối lượng nhập khẩu tăng mạnh nhưng giá bình quân thế giới đối với lúa mì và ngô lại giảm nhẹ, dao động từ 3,6% – 3,7%. Ngược lại, giá đậu tương tăng 5,2%, duy trì ở mức 475,9 USD/tấn.
Hiện nay, nhu cầu nguyên liệu cho ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản tại Việt Nam đạt khoảng 30 triệu tấn/năm. Trong khi đó, nguồn cung nội địa vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng. Diện tích canh tác ngô và đậu tương trong nước có xu hướng thu hẹp do nông dân chuyển đổi sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, trong khi lúa mì gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu do điều kiện khí hậu.
Brazil và Argentina tiếp tục là hai thị trường cung ứng ngô lớn nhất, chiếm gần 80% thị phần. Đối với đậu tương, Mỹ và Brazil giữ vị thế chủ đạo với gần 90% giá trị kim ngạch.
Theo Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, việc các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu trong giai đoạn này không chỉ để đáp ứng sản xuất mà còn nhằm dự trữ chiến lược. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang gây lo ngại về chi phí logistics và cước vận tải biển, việc tận dụng vùng giá thấp từ niên vụ 2025-2026 của Mỹ và Brazil là bước đi cần thiết để ổn định giá thành sản xuất trong nước.
Giới chuyên gia nhận định, trong ngắn hạn Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động của thị trường nông sản thế giới do các hạn chế về quỹ đất và năng suất canh tác nội địa chưa được cải thiện triệt để.
Xuân Thủy
