(TĂCN) – Có những người nông dân dành cả đời vật lộn trên cánh đồng nhưng vẫn hoàn tay trắng, nhưng cũng có những người biết cách biến đất cằn thành hoa thơm trái ngọt nhờ một cú “bẻ lái” trong tư duy. Chị Phan Thị Huyền ở thôn Ruồng Cái, xã Tiên Lục (Bắc Ninh) là một người như thế. Không chấp nhận cảnh “được mùa mất giá, được giá mất mùa”, chị đã dám bước qua vùng an toàn để tiếp cận kỹ thuật với mô hình nuôi gà trống thiến, đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Trang trại gà của chị Huyền cho hiệu quả kinh tế cao.
Buổi sáng đầu đông, khi những giọt sương còn lãng đãng vương trên cành lá, chúng tôi tìm về thôn Ruồng Cái. Xe dừng trước cổng nhà chị Phan Thị Huyền, và ngay lập tức, một cảm giác ngỡ ngàng xâm chiếm lấy chúng tôi.
Bước chân vào, điều đầu tiên va vào giác quan không phải là sự ồn ào hỗn tạp thường thấy của một khu chăn nuôi quy mô lớn, mà là một sự tĩnh lặng đến lạ kỳ. Và kỳ lạ hơn nữa, khứu giác của những người khách lạ tuyệt nhiên không bị đánh thức bởi cái mùi đặc trưng nồng nặc, ngai ngái của phân tro gia cầm – thứ mùi hương vốn được mặc định là “tấm thẻ căn cước” khó giấu của những vùng quê thuần nông.
Trước mắt chúng tôi là một sự bình yên và sạch sẽ đến mức người ta dễ lầm tưởng đây là một khu nghỉ dưỡng sinh thái mi ni nào đó. Ít ai ngờ rằng, ẩn sau vẻ an yên, tĩnh tại ấy là một “công xưởng” nông nghiệp đang vận hành hết công suất với quy mô hàng vạn con gia cầm. Chị Huyền đón khách bằng nụ cười hiền hậu, nhưng ánh mắt lại toát lên vẻ tinh anh của một nhà quản trị thực thụ. Chị bảo, bí mật của sự trong lành ấy nằm ở công nghệ. Hệ thống biogas kết hợp bể lắng bốn ngăn đã được chị ứng dụng triệt để, xử lý nước thải kỹ lưỡng. Nhưng, sự sạch sẽ về môi trường, mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. Sự “sạch sẽ” và mạch lạc trong tư duy kinh tế của người phụ nữ nông thôn này mới là điều đáng để chúng tôi suy ngẫm.
Bên ấm trà nóng, chị Huyền chia sẻ, năm 2006, khi ấy, chị Huyền cũng giống như đại đa số nông dân trong vùng, bị “cầm tù” trong những tư duy sản xuất cũ kỹ, lối mòn.
Ngày đó, trong khuôn viên chật hẹp, hàng vạn con gà ngắn ngày chen chúc nhau sinh tồn. Tư duy lúc bấy giờ đơn giản là: Lấy số lượng bù chất lượng. Mùa nắng, mùi hôi thốc vào tận mâm cơm, len lỏi vào giấc ngủ. Mùa mưa, nỗi lo dịch bệnh như lưỡi gươm treo lơ lửng trên đầu. Nuôi gà ngắn ngày, 3 tháng xuất chuồng, quay vòng một năm 3 lứa. Nghe qua thì có vẻ dòng tiền lưu thông nhanh, nhưng thực tế, đó là một canh bạc đầy rủi ro.
Người nuôi gà khi ấy như đang đánh cược với thị trường. Giá cả bấp bênh theo biểu đồ hình sin, chi phí cám bổi tăng phi mã, lợi nhuận thu về mỏng như tờ giấy. Chỉ cần một cơn gió lạ mang theo dịch bệnh, hay một đợt rớt giá của thị trường, là bao nhiêu công sức, vốn liếng có thể cuốn theo dòng nước. Chị Huyền đã từng lao đao trong vòng xoáy nghiệt ngã đó suốt gần một thập kỷ. Thậm chí đến năm 2015, khi đã mạnh dạn chuyển ra khu đất mới rộng rãi hơn, câu chuyện vẫn không có nhiều đột phá. Vì sao? Vì “bình mới nhưng rượu vẫn cũ”. Đất rộng hơn nhưng tư duy canh tác vẫn là lối mòn cũ, thu nhập cũng chỉ dừng lại ở mức “đủ sống”, chứ chưa thể gọi là làm giàu.
Năm 2023 đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử đối với kinh tế gia đình chị. Đó là khi chị tham gia lớp tập huấn của Phòng Nông nghiệp & PTNT và Hội Nông dân huyện Lạng Giang (Bắc Giang cũ). Tại đây, chị đã tìm thấy “chiếc chìa khóa vàng” để mở cánh cửa thoát nghèo: Mô hình gà trống thiến.
Chị Huyền nhớ lại, giọng vẫn còn nguyên sự hào hứng: “Nghe cán bộ phân tích bài bản, tự nhiên tôi sáng cả đầu. Hóa ra bấy lâu nay mình đi sai đường”. Đó là khoảnh khắc của sự giác ngộ. Chị nhận ra rằng, thị trường tiêu dùng hiện đại đã thay đổi. Người tiêu dùng ngày nay thông thái hơn, họ khao khát những sản phẩm chất lượng cao, an toàn, đậm đà hương vị truyền thống, chứ không còn mặn mà với những con gà công nghiệp thịt bở, nhạt thếch.
Gà trống thiến giá bán cao hơn gà trống thường.
Quy trình nuôi loài “gà thái giám” này đòi hỏi sự tinh tế, tỉ mỉ và kiên nhẫn mà những người quen kiểu làm ăn xổi, chộp giật khó lòng theo đuổi. Gà con nở ra được úm kỹ lưỡng, kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt ở mức 33-35°C. Đến 25 ngày tuổi, đây được xem là “thời điểm vàng” – công đoạn thiến gà được thực hiện. Với chi phí khoảng 7.000 đồng/con cho thợ kỹ thuật, con gà sẽ trải qua một sự thay đổi sinh học kỳ diệu.
Sau khi thiến, đàn gà trống vốn dĩ hiếu chiến, hay gáy, hay đạp mái bỗng trở nên hiền lành, điềm tĩnh đến lạ. Chúng ít chạy nhảy, không đánh nhau, không tiêu hao năng lượng cho các hoạt động bản năng giới tính. Năng lượng lẽ ra bị đốt cháy vô ích ấy nay được cơ thể chuyển hóa ngược lại để bồi đắp vào từng thớ thịt. Kết quả gà thiến tiêu tốn ít thức ăn hơn hẳn (1.000 con chỉ ăn khoảng 1 tạ ngô/ngày), nhưng chất lượng thương phẩm lại thăng hạng vượt bậc. Da gà trở nên giòn sần sật, thịt mềm, ngọt đậm đà và thơm lừng – những phẩm chất mà gà trống thường không bao giờ so sánh được.
Nuôi một lứa gà thiến mất 6-8 tháng, thời gian dài gấp đôi so với nuôi gà thịt thông thường. Khi xuất chuồng, trọng lượng gà đạt từ 3,8 đến 4 kg/con. Với giá bán bình quân 150.000 đồng/kg, một lứa gà mang về doanh thu khoảng 600 triệu đồng. Sau khi trừ đi mọi chi phí, chị Huyền cầm chắc trong tay 400 triệu đồng tiền lãi. Một con số mơ ước đối với bất kỳ nông hộ nào.
Bên cạnh đàn gà thiến, chị còn duy trì 10.000 con vịt thương phẩm. Vịt là loài vật nuôi có vòng đời ngắn, chỉ 35-37 ngày là xuất chuồng. Đây chính là dòng tiền nhanh, mang về nguồn vốn lưu động giúp chị trang trải chi phí sinh hoạt, điện nước và tái đầu tư cho đàn gà thiến.
Rời trang trại “không mùi” của chị Huyền, chúng tôi mang theo niềm tin mãnh liệt về một thế hệ nông dân mới. Họ không còn là những người nông dân chân lấm tay bùn theo nghĩa đen của sự lam lũ, mà là những “doanh nhân nông nghiệp”. Họ dám thay đổi, dám tiếp cận tri thức, dám ứng dụng công nghệ để làm chủ vận mệnh của mình. Và bài học từ chị Huyền vẫn còn nguyên giá trị: Khi kỹ thuật đã vững, khi tư duy đã thông, và khi môi trường đã sạch, thì con đường làm giàu trên chính mảnh đất quê hương sẽ luôn thênh thang rộng mở.
Xuân Thủy
