(TĂCN )- Năm 2025 khép lại bằng một cuộc “sát hạch” vô cùng khắc nghiệt đối với thị trường chăn nuôi nội địa. Những đứt gãy cục bộ về nguồn cung do thiên tai, áp lực chi phí đầu vào và biến động giá cả đã tạo ra một đợt thanh lọc mạnh mẽ. Tuy nhiên, bằng sự điều tiết linh hoạt và nỗ lực tái cơ cấu sâu rộng, bức tranh thị trường không những không mất đi sắc màu tươi sáng mà còn thiết lập được những vùng đệm an toàn, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho năm 2026.
Bức tranh ngành chăn nuôi chuyển mình mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp.
Cú sốc giá và sự dịch chuyển trên bàn ăn người Việt
Nhìn lại diễn biến thị trường năm qua, điểm nghẽn lớn nhất khiến giới đầu tư và các hộ chăn nuôi thót tim chính là biểu đồ giá cả đầy rẫy những nhịp điều chỉnh mạnh. Điển hình là phân khúc thịt lợn – hàn thử biểu của ngành chăn nuôi Việt Nam. Đã có những thời điểm, sức ép từ nguồn cung ra thị trường cộng hưởng với tâm lý e ngại dịch bệnh khiến giá lợn hơi trượt dài, lùi sâu về vùng đáy 54.000 – 58.000 đồng/kg. Mức giá này dồn ép biên lợi nhuận của người chăn nuôi “mỏng” đi đáng kể, thậm chí chạm ngưỡng hòa vốn ở những cơ sở quản trị chi phí kém.
Ngược lại với thế giằng co của thịt lợn, phân khúc gia cầm lại tận dụng rất tốt cơ hội từ sự chuyển dịch hành vi tiêu dùng. Nhu cầu bổ sung nguồn đạm thay thế với giá cả phải chăng hơn đã đẩy lực cầu đối với thịt gà và trứng gia cầm tăng vọt. Nhờ vậy, thị trường gia cầm không chỉ giữ giá tốt mà còn trở thành trụ đỡ vững chắc cho toàn ngành.
Mặc dù trải qua những cơn sóng rung lắc, tổng thể nguồn cung thực phẩm trên thị trường vẫn được bảo toàn. Số liệu thống kê chỉ ra, tổng đàn lợn chốt năm 2025 ở mức 31,4 triệu con (tăng 0,6%), trong khi đàn gia cầm vươn lên mốc 584,9 triệu con (tăng 3%). Tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng tung ra thị trường đạt 8,66 triệu tấn, hoàn thành 98,9% kế hoạch. Đây là minh chứng cho thấy các chuỗi liên kết sản xuất đã phát huy tác dụng, giúp thị trường không rơi vào tình trạng khan hàng, sốt giá giả tạo.
Bước vào chu kỳ tiêu dùng cao điểm cuối năm và kéo dài sang đầu năm 2026, khi nhịp độ tái đàn đã ổn định và dịch bệnh được kiểm soát, lực cầu dự kiến bứt tốc khoảng 10 – 15%. Cán cân cung cầu sẽ sớm tìm lại điểm cân bằng, hỗ trợ giá lợn hơi dao động vững chắc quanh trục 70.000 – 75.000 đồng/kg, mang lại tỷ suất sinh lời hấp dẫn cho các trang trại.
Sức ép ngay trên “sân nhà”
Trên mặt trận thương mại quốc tế, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi năm 2025 đã ghi nhận một cú bứt tốc ngoạn mục. Đạt quy mô 628 triệu USD – tăng 17,4% so với năm trước và vượt xa chỉ tiêu 550 triệu USD, khối ngoại thương của ngành chăn nuôi đang phác họa một lộ trình vươn ra biển lớn đầy tham vọng. Những chuyến hàng gia cầm, trứng và thực phẩm chế biến xuất ngoại thành công sang thị trường khó tính như Hồng Kông, Singapore hay các quốc gia Trung Đông khẳng định năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam đang thăng hạng rõ rệt.
Thế nhưng, bức tranh ngoại thương vẫn tồn tại một “khoảng tối” mang tên nhập siêu. Với giá trị nhập khẩu lên tới 4,41 tỷ USD trong năm 2025 (tăng 18,7%), áp lực cạnh tranh từ các dòng thịt ngoại nhập bủa vây trực tiếp lên thị phần nội địa. Mức chênh lệch khổng lồ giữa hai đầu xuất – nhập cho thấy thị trường chăn nuôi Việt Nam vẫn là mảnh đất màu mỡ nhưng lại đang bị chia sẻ miếng bánh thị phần khá lớn cho các “đối thủ” ngoại.
Hơn nữa, rủi ro thị trường năm qua còn đến từ biến số thiên tai. Hai siêu bão Ragasa và Bualoi, cùng các đợt dịch cúm A/H5 rải rác đã xóa sổ hơn 1,1 triệu con vật nuôi. Cú sốc này không chỉ đẩy chi phí phòng dịch lên cao mà còn trực tiếp tạo ra những đứt gãy chuỗi cung ứng quy mô nhỏ, buộc thị trường phải có một cuộc tái cơ cấu triệt để.
Năm 2026, phấn đấu tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt hơn 9 triệu tấn.
Định hình “luật chơi mới” cho thị trường 2026
Nhận diện rõ những lực cản và dư địa tăng trưởng, năm 2025 đã chứng kiến một làn sóng chuyển dịch dòng vốn mạnh mẽ. Dòng tiền đầu tư đang rút dần khỏi các mô hình nông hộ nhỏ lẻ, thiếu tính phòng vệ để chảy về các đại dự án chăn nuôi trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ cao.
Đây là kết quả tất yếu từ việc Chính phủ quyết liệt giải ngân và triển khai 3 đề án chiến lược: Phát triển công nghiệp thức ăn chăn nuôi; Công nghiệp giết mổ – chế biến và Phát triển công nghiệp sản xuất giống. Thị trường đang thiết lập những “luật chơi” mới, nơi an toàn sinh học, truy xuất nguồn gốc trở thành tấm vé thông hành bắt buộc đối với bất kỳ doanh nghiệp nào muốn trụ hạng.
Bước sang năm 2026, bức tranh thị trường chăn nuôi được dự báo sẽ vận động theo hướng tối ưu hóa giá trị chuỗi. Mục tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất toàn ngành được ấn định ở mức 5 – 5,2%. Nguồn cung dự kiến tiếp tục dồi dào với hơn 9 triệu tấn thịt hơi (tăng 4,9%), trong đó thịt lợn đặt tham vọng chạm mốc 5,66 triệu tấn và gia cầm là 2,74 triệu tấn.
Sức bật của thị trường 2026 sẽ không còn dựa vào việc tăng đàn ồ ạt, mà nằm ở việc nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu, khơi thông chuỗi logistics nông nghiệp và minh bạch hóa thông tin thị trường. Một khi bài toán chi phí đầu vào được giải quyết bằng công nghệ, ngành chăn nuôi hoàn toàn đủ lực để kiểm soát rủi ro thị trường, vững vàng chuyển mình thành một ngành công nghiệp tỷ đô thực thụ.
Quang Phương
