Năm 2024 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của ngành Thức ăn chăn nuôi (TĂCN) toàn cầu, khi số lượng doanh nghiệp đạt quy mô từ 1 triệu tấn/năm lần đầu tiên chạm mốc 146. Báo cáo danh sách “Các công ty TĂCN hàng đầu thế giới năm 2025” do FeedStrategy công bố không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô sản xuất, mà còn cho thấy những dịch chuyển sâu sắc trong cấu trúc ngành, với châu Á vươn lên giữ vai trò trung tâm, ASEAN nổi lên như khu vực tăng trưởng năng động và Việt Nam lần đầu ghi dấu ấn rõ nét trên bản đồ các nhà sản xuất TĂCN hàng đầu thế giới.
Ngành TĂCN toàn cầu đã thiết lập những cột mốc mới trong năm 2024, khi có 146 doanh nghiệp trên thế giới đạt hoặc vượt sản lượng 1 triệu tấn thức ăn hỗn hợp (compound feed). Đây là lần đầu tiên số lượng doanh nghiệp quy mô lớn đạt mức cao như vậy, phản ánh rõ xu hướng tập trung hóa sản xuất và vai trò ngày càng chi phối của các Tập đoàn TĂCN quy mô lớn trong chuỗi cung ứng dinh dưỡng vật nuôi toàn cầu.
Sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Công ty NUTRECO. Ảnh: Xuân Bình
Bảng xếp hạng thường niên này được xây dựng bởi WATT Global Media, dựa trên cơ sở dữ liệu độc quyền Top Feed Companies, kết hợp dữ liệu doanh nghiệp, khảo sát thị trường và các ước tính có kiểm chứng. Phân tích của Feed Strategy tập trung vào sản lượng thức ăn hỗn hợp trong năm ngoái, nhằm bảo đảm tính nhất quán và độ chính xác của số liệu.
Quy mô và mức độ tập trung của ngành
Theo khảo sát Agri-Food Outlook 2025 của Alltech, tổng sản lượng thức ăn hỗn hợp toàn cầu năm 2024 đạt khoảng 1,396 tỷ tấn. Riêng 146 doanh nghiệp hàng đầu đã sản xuất gần 573 triệu tấn, tương đương 41% tổng sản lượng toàn cầu. Con số này cho thấy mức độ tập trung rất cao của ngành, khi chưa đến 150 doanh nghiệp đang kiểm soát gần một nửa sản lượng TĂCN của thế giới.
Xét theo khu vực, châu Á tiếp tục giữ vai trò trung tâm của ngành TĂCN toàn cầu, với tổng sản lượng của các doanh nghiệp trong Top 146 đạt 303,082 triệu tấn. Bắc Mỹ đứng thứ hai với 110,839 triệu tấn, tiếp theo là châu Âu với 84,787 triệu tấn. Các khu vực còn lại gồm Nam Mỹ (44,697 triệu tấn), Trung Đông (22,364 triệu tấn), châu Đại Dương (3,440 triệu tấn), châu Phi (2,572 triệu tấn) và Trung Mỹ (1,100 triệu tấn).
Không chỉ dẫn đầu về sản lượng, châu Á cũng là khu vực có số lượng doanh nghiệp lớn nhất trong bảng xếp hạng, với 56/146 doanh nghiệp, vượt xa châu Âu và Bắc Mỹ (mỗi khu vực 30 doanh nghiệp). Điều này phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm của ngành sản xuất TĂCN từ các thị trường truyền thống sang châu Á, nơi nhu cầu chăn nuôi và tiêu dùng protein động vật vẫn tiếp tục tăng trưởng.
Biến động thứ hạng và tái cấu trúc nhóm dẫn đầu
Bảng xếp hạng năm 2025 ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý trong nhóm Top 10 doanh nghiệp TĂCN lớn nhất thế giới. Haid Group (Trung Quốc) đã vươn lên vị trí số 1, với sản lượng vượt 26,5 triệu tấn trong năm 2024, phản ánh chiến lược mở rộng quy mô mạnh mẽ của doanh nghiệp này trong bối cảnh ngành chăn nuôi Trung Quốc tái cấu trúc.
New Hope Group lùi xuống vị trí số 2, trong khi Muyuan Foodstuff tiếp tục giữ vị trí số 3. Cargill và CP Group đồng hạng số 4, khi mỗi Tập đoàn đạt sản lượng 17,5 triệu tấn. Wens Food Group và Shuangbaotai Group (Twins Group) duy trì lần lượt vị trí số 6 và số 7.
Một trong những điểm nhấn lớn của năm 2024 là sự bứt phá của Guilin Liyuan (Trung Quốc), khi doanh nghiệp này tăng từ hạng 12 lên hạng 8, đạt 14,5 triệu tấn, đồng hạng với Land O’Lakes (Hoa Kỳ). Bên cạnh đó, Chia Tai Investment, doanh nghiệp TĂCN lớn của Trung Quốc (trước đây thuộc CP Group), cũng tăng một bậc để hoàn tất Top 10 nhà sản xuất TĂCN lớn nhất năm 2024.
Ở chiều ngược lại, De Heus (Hà Lan) đã rời Top 10, tụt xuống vị trí số 13, do sản lượng giảm trong bối cảnh ngành chăn nuôi châu Âu chịu nhiều sức ép từ dịch bệnh, chi phí và các quy định môi trường.
Những doanh nghiệp tăng trưởng mạnh: Dấu hiệu dịch chuyển về ASEAN
Bảng xếp hạng năm nay cho thấy, ASEAN là một trong những khu vực ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật nhất. Được thúc đẩy bởi nhu cầu thị trường, Betagro Group (Thái Lan) đã tăng mạnh từ hạng 46 lên hạng 31. Gold Coin (Singapore) cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng, đạt 4 triệu tấn, qua đó tăng từ hạng 60 lên hạng 31.
Tại Trung Quốc, Jiangsu Lihua Animal Husbandry tăng từ 2,6 triệu tấn (hạng 60) lên 3,8 triệu tấn (hạng 34), trong khi một số doanh nghiệp khác như Huaxi Hope Group, Guangdong Nanbao Group và Jiada Group cũng bổ sung đáng kể sản lượng.
Đáng chú ý, Việt Nam lần đầu tiên ghi nhận bước tiến rõ nét trong bảng xếp hạng toàn cầu, khi GREENFEED tăng mạnh từ hạng 122 lên hạng 78.
Dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Tập đoàn Dabaco Việt Nam.
Sự thăng hạng này diễn ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tại các thị trường phát triển bị sụt giảm sản lượng, cho thấy khả năng thích ứng và mở rộng quy mô của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị TĂCN khu vực.
Song song với các điểm sáng tăng trưởng, báo cáo cũng phản ánh rõ những khu vực đang chịu áp lực suy giảm. Tại châu Âu, sản xuất TĂCN tiếp tục giảm do sự kết hợp của dịch bệnh trên vật nuôi, các thách thức liên quan đến khí hậu, cùng với áp lực kinh tế và quy định ngày càng gia tăng. Các hợp tác xã nông nghiệp là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với Royal Agrifirm (Hà Lan) giảm từ hạng 39 xuống 52, DLG Group (Đan Mạch) từ hạng 43 xuống 55 và Eureden (Pháp) từ hạng 86 xuống 96. Xung đột kéo dài tại Ukraine cũng khiến MHP tụt từ hạng 73 xuống 86.
Tại Trung Quốc, sản lượng TĂCN giảm do nhu cầu từ các trang trại heo và gia cầm suy yếu, xuất phát từ sản lượng heo giảm khoảng 3%, giá thịt heo thấp, thua lỗ tài chính và sự sụt giảm mạnh của nhu cầu thức ăn thủy sản. Nhiều doanh nghiệp lớn như Dabeinong Group, Fujian Aonong Group và Fujian Sunner Development đều ghi nhận mức sụt giảm đáng kể về sản lượng và thứ hạng.
Nhóm các công ty đáng chú y: Ngưỡng 1 triệu tấn
Báo cáo cũng xác định 20 doanh nghiệp đạt sản lượng từ 800.000 đến dưới 1 triệu tấn trong năm 2024, được xem là nhóm “tiệm cận” và có khả năng gia nhập bảng xếp hạng trong các năm tới. Nhóm này phản ánh động lực tăng trưởng mới của ngành, đồng thời cho thấy cạnh tranh trong phân khúc doanh nghiệp quy mô lớn sẽ tiếp tục gia tăng.
Bức tranh mà “Các công ty sản xuất TĂCN hàng đầu thế giới năm 2025” phác họa cho thấy, ngành TĂCN toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc, trong đó quy mô lớn, khả năng tích hợp chuỗi và năng lực thích ứng với biến động thị trường trở thành những yếu tố quyết định vị thế doanh nghiệp. Khi châu Âu và Trung Quốc đối mặt với áp lực suy giảm do dịch bệnh, chi phí và tái cấu trúc ngành chăn nuôi, sự dịch chuyển trọng tâm sang châu Á và đặc biệt là khu vực ASEAN ngày càng trở nên rõ ràng.
Biên dịch Trần My
Nguồn: Feed Strategy
