(TĂCN) – Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với những biến động khó lường, sự đứt gãy chuỗi cung ứng do xung đột tại Trung Đông đã trở thành một “phép thử” nghiệt ngã đối với ngành nông nghiệp Việt Nam. Áp lực từ chi phí logistics phi mã và giá vật tư đầu vào tăng vọt không chỉ đe dọa sinh kế của hàng triệu hộ nông dân mà còn thử thách bản lĩnh của cộng đồng doanh nghiệp. Trước tình thế cấp bách đó, lời kêu gọi của Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Đức Thắng về tinh thần “Lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim, nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ và đầy trách nhiệm từ các hiệp hội, doanh nghiệp đầu ngành.
Giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng cao đang gây áp lực lớn lên ngành chăn nuôi.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đã tạo ra hiệu ứng “domino” tiêu cực lên tuyến hàng hải quốc tế. Việc các tàu chở nguyên liệu phải chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng thay vì băng qua kênh đào Suez đã khiến thời gian vận chuyển kéo dài và cước phí tăng đột biến. Đối với một quốc gia có độ mở kinh tế lớn và phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu nhập khẩu như Việt Nam, đây là một cú sốc trực tiếp vào giá thành sản xuất.
Thấu hiểu những khó khăn chồng chất của người nông dân, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đã gửi thư ngỏ thiết tha kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp cung ứng vật tư và logistics: Hãy giữ ổn định giá bán, tối đa hóa công suất và đồng hành cùng Chính phủ để giữ vững “nhịp đập” cho sản xuất nông nghiệp. Đây không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là chiến lược bảo vệ nền tảng an ninh lương thực quốc gia.
Đáp lời kêu gọi, các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi (TACN) mắt xích chịu tác động nặng nề nhất đã tiên phong triển khai các giải pháp bình ổn. Dù giá ngô, đậu nành nhập khẩu biến động từng ngày, nhiều đơn vị đã chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận để duy trì mức giá hợp lý.
C.P. Việt Nam, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, đã đưa ra cam kết mạnh mẽ. Lãnh đạo công ty khẳng định ưu tiên hàng đầu lúc này là nỗ lực kìm giữ giá thành phẩm. Trong kịch bản xấu nhất khi chi phí quá tải, việc tăng giá sẽ được thực hiện với lộ trình chậm nhất và biên độ thấp nhất có thể. Tương tự, Japfa Comfeed Việt Nam không chỉ điều chỉnh giá một cách thận trọng mà còn đẩy mạnh hỗ trợ kỹ thuật, giúp người dân tối ưu hóa hệ số chuyển đổi thức ăn, lấy năng suất bù đắp chi phí.
Các doanh nghiệp cam kết duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý, hạn chế tối đa áp lực chi phí cho người chăn nuôi.
Sự hưởng ứng rõ nét nhất đến từ Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VIPA), TS. Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cho biết, VIPA đã cụ thể hóa lời kêu gọi của Bộ trưởng thành một chương trình hành động 5 điểm đầy quyết liệt.
Cùng với đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Dabaco, De Heus, Hùng Nhơn, Minh Dư, Tafa Việt… đã ký kết cam kết chung tay giữ nhịp sản xuất. Điểm đột phá trong chiến lược của VIPA là thúc đẩy “giao thương nội khối” và xây dựng “chuỗi giá trị khép kín”. Bằng cách ưu tiên sử dụng sản phẩm của nhau và cắt giảm các tầng nấc trung gian, hiệp hội đặt mục tiêu giảm ít nhất 10% chi phí đầu vào. Đây là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của sự đoàn kết: khi các doanh nghiệp tựa vào nhau, áp lực từ bên ngoài sẽ bị triệt tiêu đáng kể.
Trên phân khúc lúa gạo, các doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc “giữ nhịp” mà còn chủ động tìm kiếm cơ hội từ sự biến động. Tại ĐBSCL, những đơn vị như Trung An, Lam Rice Group, Lương thực Phương Đông (ORICO) đang tích cực thu mua lúa tạm trữ, giúp nông dân tránh được cảnh “được mùa rớt giá”.
Việc Công ty Trung An duy trì liên kết thu mua 9.000 ha với mức giá ổn định từ 6.000 – 6.200 đồng/kg là một “phao cứu sinh” thực sự cho bà con trong vụ Đông Xuân. Các doanh nghiệp nhận định, dù logistics khó khăn, nhưng nhu cầu lương thực sạch và truy xuất nguồn gốc từ EU, Mỹ lại là cơ hội để xây dựng thương hiệu “Vietnam Premium Rice”. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cũng đang sát cánh cùng Bộ Nông nghiệp để kiến nghị các gói tín dụng ưu đãi, giúp doanh nghiệp có đủ nguồn lực tài chính để đồng hành dài hơi cùng nông dân.
Mở rộng liên kết theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao là giải pháp bền vững cho ngành lúa gạo.
Ngành phân bón và giống cây trồng cũng không đứng ngoài cuộc. Phân bón Bình Điền là một điển hình khi kiên trì giữ giá đến tận cuối tháng 3/2026 nhờ nguồn dự trữ nguyên liệu tốt. Ngay cả khi buộc phải điều chỉnh, mức tăng cũng được khống chế ở mức 5-10%, thấp hơn nhiều so với đà tăng 50% của giá Urê thế giới. Đồng thời, doanh nghiệp đẩy mạnh hướng dẫn canh tác thông minh, giúp nông dân tiết kiệm 20% lượng phân bón sử dụng.
Đối với ngành giống, dù gặp áp lực tỷ giá, Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam (VSTA) cam kết sẽ tối ưu hóa quy trình sản xuất, cắt giảm khâu trung gian để đảm bảo hạt giống đến tay người dân với giá hợp lý nhất.
Sự hưởng ứng đồng loạt của các hiệp hội và doanh nghiệp sau lời kêu gọi của Bộ trưởng Trần Đức Thắng đã cho thấy một tư duy quản trị mới trong nông nghiệp: Tư duy hợp tác thay vì cạnh tranh tiêu diệt. Tuy nhiên, để sự đồng hành này mang tính bền vững, cần có những giải pháp căn cơ từ phía Nhà nước.
VIPA và VFA đã đưa ra những kiến nghị xác đáng: Cần có gói tín dụng đặc thù với lãi suất ưu đãi; siết chặt kiểm dịch biên giới để bảo vệ sản xuất nội địa và đặc biệt là hiện đại hóa hệ thống kho chứa, logistics nội địa để giảm bớt sự phụ thuộc vào các biến động quốc tế.
Hành trình vượt bão của nông nghiệp Việt Nam trong năm 2026 đang viết nên một chương mới về tinh thần đoàn kết dân tộc. Lời kêu gọi của Bộ trưởng không chỉ là một văn bản hành chính, mà là ngọn cờ tập hợp sức mạnh. Khi doanh nghiệp chấp nhận “nhường” lợi nhuận, khi hiệp hội chủ động kết nối chuỗi giá trị, và khi người nông dân được tiếp thêm niềm tin, chúng ta không chỉ giữ được nhịp sản xuất mà còn đang tạo dựng nền móng cho một nền nông nghiệp tự chủ, minh bạch và giàu sức cạnh tranh trên trường quốc tế. Sự tử tế và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp chính là tấm lá chắn vững chắc nhất giúp nông nghiệp Việt Nam vững vàng trước mọi biến động toàn cầu.
Quang Phương
