(TĂCN) – Năm 2025 được ghi nhận là một năm đầy biến động của ngành chăn nuôi với những thay đổi lớn về hành lang pháp lý. Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam (VFA) không chỉ dừng lại ở vai trò đại diện, mà đã thực sự trở thành một đối tác phản biện chính sách sắc sảo, kiên trì “gỡ khó” từng rào cản kỹ thuật để khơi thông dòng chảy sản xuất kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Chủ tịch Hiệp hội TĂCN Việt Nam Nguyễn Như So phát biểu tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Hiệp hội. Ảnh: Ngọc Trung
Một trong những dấu ấn đậm nét nhất trong hoạt động tư vấn chính sách của Hiệp hội năm qua là nỗ lực thay đổi tư duy quản lý nhà nước về chất lượng hàng hóa. Ngày 15/9/2025, trong văn bản góp ý dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa gửi Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Hiệp hội đã đưa ra một kiến nghị mang tính đột phá: Áp dụng phương pháp quản lý rủi ro theo tiêu chuẩn quốc tế TCVN ISO/IEC 31010.
Thay vì dàn trải nguồn lực kiểm tra tất cả các lô hàng, Hiệp hội đề xuất cơ chế phân loại dựa trên lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp và mức độ rủi ro của sản phẩm. Tư duy này không chỉ giúp giảm tải áp lực cho cơ quan quản lý mà còn “cởi trói” cho doanh nghiệp khỏi những thủ tục hành chính rườm rà đối với nhóm hàng hóa có rủi ro trung bình. Đồng thời, việc đề xuất một lộ trình thực hiện hợp lý (ít nhất đến tháng 6/2026) cho thấy sự thấu hiểu sâu sắc của Hiệp hội về thời gian cần thiết để doanh nghiệp thích ứng với các quy định mới.
Chi phí tuân thủ pháp luật luôn là gánh nặng vô hình bào mòn năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhận diện rõ điều này, trong các góp ý về Thông tư hướng dẫn công bố hợp quy, Hiệp hội đã kiên quyết kiến nghị cắt giảm số lượng mẫu thử nghiệm và tần suất giám sát. Đặc biệt, trong quá trình sửa đổi Luật Chăn nuôi và Luật Thú y, VFA đã đưa ra một đề xuất mang tính hội nhập cao: Công nhận kết quả đánh giá của cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu. Kiến nghị này nếu được thông qua sẽ loại bỏ sự lãng phí nguồn lực do kiểm tra chồng chéo, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy thương mại quốc tế.
Bên cạnh đó, trước những bất cập của Nghị định 13/2020/NĐ-CP và Nghị định 14/2021/NĐ-CP, Hiệp hội đã lên tiếng bảo vệ doanh nghiệp trước các quy định xử phạt cứng nhắc. Quan điểm không xử phạt đối với các sai lệch chỉ tiêu chất lượng dưới 2% (do yếu tố khách quan) là một minh chứng cho thấy Hiệp hội luôn bảo vệ lẽ phải và tính thực tiễn của sản xuất, tránh hình sự hóa hoặc hành chính hóa các lỗi kỹ thuật nhỏ không ảnh hưởng đến an toàn sản phẩm.
Kiên định bài toán thuế và minh bạch thị trường Vấn đề thuế Giá trị gia tăng (VAT) luôn là điểm nóng tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm và túi tiền của người nông dân. Ngày 29/10/2025, trước dự thảo Luật sửa đổi Luật Thuế GTGT, Hiệp hội đã thể hiện thái độ kiên định: Không áp dụng thuế VAT 5% đối với nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi. Sự quyết liệt của Hiệp hội còn thể hiện qua việc yêu cầu Bộ Tài chính phải có hướng dẫn hoàn thuế cụ thể cho giai đoạn chuyển tiếp từ 1/7/2025, khi việc áp dụng luật còn thiếu thống nhất giữa các địa phương. Đây là hành động thiết thực để bảo vệ dòng tiền và sự công bằng cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Từ chính sách đến thực tiễn Không chỉ góp ý trên văn bản, VFA còn bám sát hơi thở của thực tiễn thi hành. Những kiến nghị về giảm tần suất lấy mẫu kiểm dịch hay tháo gỡ vướng mắc trong phân cấp quản lý theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP đã kịp thời được gửi tới Thủ tướng Chính phủ. Điều này cho thấy tầm nhìn bao quát của Hiệp hội: Chính sách tốt không chỉ nằm trên giấy mà phải khả thi và thuận lợi khi đi vào cuộc sống.
Có thể khẳng định, năm 2025, Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của mình. Thông qua hoạt động phản biện chính sách dựa trên luận cứ khoa học và thực tiễn, Hiệp hội đã góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện thể chế, kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo đà cho ngành chăn nuôi Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Thu Thủy
