(TĂCN) – Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thắp lên ngọn đuốc soi đường cho một giai đoạn phát triển mới, nơi đất nước ta đứng trước cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế chưa từng có. Tuy nhiên, đan xen với những vận hội lớn lao ấy là những thách thức phi truyền thống đang hiện hữu ngày một gay gắt, từ những biến động khó lường của địa chính trị toàn cầu cho đến sự khắc nghiệt của biến đổi khí hậu đang bào mòn các lợi thế tự nhiên.
Nhìn lại năm 2025, dù đối mặt với bão giá và dịch bệnh, giá trị sản xuất toàn ngành chăn nuôi vẫn tăng trưởng ước đạt 4,3 – 4,5%, đóng góp quan trọng vào sự ổn định vĩ mô. Tuy nhiên, quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về phát triển kinh tế nhanh và bền vững, ngành Nông nghiệp – đặc biệt là trụ cột chăn nuôi – cần một cuộc “đại phẫu” toàn diện về tư duy. Với mục tiêu tăng trưởng giá trị sản xuất năm 2026 đạt 5,0 – 5,2% và tổng sản lượng thịt hơi các loại đạt 9,09 triệu tấn, chúng ta không thể chỉ dựa vào cách làm cũ. Khát vọng của giai đoạn mới là kiến tạo một nền tảng vững chắc cho mô hình: “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”.
Trứng gà Dabaco cage – free được chăn nuôi theo tiêu chuẩn của Tổ chức HFAC cho ra sản phẩm có chất lượng.
Tiên phong khai phá từ “Cánh chim đầu đàn” Dabaco
Để đưa Nghị quyết của Đảng vào hơi thở cuộc sống, chúng ta cần những mô hình thực tiễn sinh động, những “cánh chim đầu đàn” dám nghĩ, dám làm. Nhìn vào hành trình phát triển bền bỉ của Tập đoàn DABACO Việt Nam, chúng ta thấy hiện lên hình mẫu tiêu biểu của tư duy “Kinh tế nông nghiệp” hiện đại, nơi tri thức và công nghệ trở thành chìa khóa vạn năng.
Không chấp nhận tư duy làm nông nghiệp manh mún, DABACO đã kiên trì xây dựng chuỗi giá trị khép kín 3F (Feed – Farm – Food). Tại các tổ hợp chăn nuôi công nghệ cao của DABACO, khái niệm về người nông dân “chân lấm tay bùn” đã lùi vào dĩ vãng. Thay vào đó là hình ảnh của một nền sản xuất công nghiệp hóa, hiện đại hóa triệt để. Chính sự chuyển dịch mạnh mẽ này của các doanh nghiệp lớn đã góp phần thay đổi diện mạo ngành chăn nuôi: Năm 2025, tỷ trọng chăn nuôi trang trại quy mô lớn, công nghiệp đã chiếm trên 60% tổng đàn, đẩy lùi dần phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ, rủi ro cao.
Đặc biệt, câu chuyện Tập đoàn DABACO nghiên cứu và sản xuất thành công vắc-xin dịch tả lợn Châu Phi (DACOVAC-ASF2) xứng đáng được ghi nhận là một mốc son chói lọi trong việc hiện thực hóa khát vọng “tự lực, tự cường” của dân tộc. Trong bối cảnh dịch tả lợn Châu Phi vẫn dai dẳng với hàng trăm ổ dịch mỗi năm, buộc tiêu hủy số lượng lớn gia súc, việc Việt Nam trở thành một trong những quốc gia thương mại hóa thành công loại vắc-xin này vào năm 2025 không đơn thuần là thành tựu khoa học.
Nó khẳng định vị thế của Việt Nam: Doanh nghiệp Việt hoàn toàn đủ trí tuệ, đủ tiềm lực để làm chủ công nghệ lõi. Thành công này giúp ngành chăn nuôi nước nhà thoát khỏi “lưỡi hái tử thần” của dịch bệnh, bảo vệ khối tài sản khổng lồ của xã hội khi tổng đàn lợn cả nước đang duy trì ở mức 31,4 triệu con. Quan trọng hơn, nó giữ vững “bát cơm” của hàng triệu hộ nông dân, góp phần bảo vệ an ninh lương thực quốc gia từ gốc rễ.
Sự thành công của mô hình DABACO, cùng với các tập đoàn như Masan, C.P, đang tạo ra lực hấp dẫn lan tỏa. Họ không chỉ làm giàu cho doanh nghiệp mà còn đóng vai trò dẫn dắt, tạo sinh kế bền vững. Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi năm 2025 đạt kỷ lục 628 triệu USD (tăng 17,4%) là minh chứng rõ nét nhất cho thấy khi doanh nghiệp dẫn dắt, nông sản Việt hoàn toàn có thể vươn ra biển lớn.
Hiện thực hóa “Nông nghiệp sinh thái”: Từ tư duy sản lượng đến tư duy giá trị
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng khẳng định yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu. Đối với nông nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc chấm dứt tư duy “chạy theo sản lượng” để chuyển sang tư duy “tối ưu hóa giá trị”. Với mức tiêu thụ thịt lợn bình quân đầu người năm 2025 đạt xấp xỉ 39kg/người/năm – thuộc nhóm cao trên thế giới – vấn đề của chúng ta không còn là “thiếu ăn” mà là “ăn sạch” và “ăn xanh”.
Ngành trồng trọt và chăn nuôi không thể mãi tách rời. “Nông nghiệp sinh thái” mà Đảng ta định hướng chính là sự tuần hoàn. Chúng ta cần thay đổi góc nhìn căn bản: Chất thải chăn nuôi là nguồn tài nguyên “vàng đen” cho trồng trọt. Tại các vùng trọng điểm nông nghiệp, cần khuyến khích các mô hình kinh tế tuần hoàn khép kín: Trồng trọt cung cấp nguyên liệu thức ăn (ngô, sắn, sinh khối) – Chăn nuôi tiêu thụ nguyên liệu và cung cấp phân bón hữu cơ – Trồng trọt sử dụng phân bón để tái tạo đất.
Các cơ chế chính sách của Nhà nước cần tập trung nguồn lực hỗ trợ cho các doanh nghiệp, hợp tác xã thực hiện tốt quy trình này. Việc áp dụng kinh tế tuần hoàn cần được xem là tiêu chí tiên quyết để tiếp cận các nguồn vốn “tín dụng xanh”, tạo động lực tài chính mạnh mẽ cho phát triển bền vững.
Mía số 1 Dabaco – một trong những giống gà lông màu bản địa khỏe mạnh, lớn nhanh, đề kháng tốt, chất lượng thịt thơm ngon, hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi đang được Dabaco áp dụng phương pháp chăn nuôi không sử dụng kháng sinh trong phòng bệnh.
Tự chủ nguồn nguyên liệu- Lá chắn an ninh Kinh tế
Một trong những quan điểm cốt lõi mà Đại hội XIV đề ra là “Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ”. Tuy nhiên, khi soi chiếu vào bức tranh ngành chăn nuôi, chúng ta nhận thấy một “lỗ hổng” lớn về an ninh kinh tế: Sự phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu nhập khẩu.
Những con số biết nói của năm 2025 cho thấy, Việt Nam đã chi tới 4,19 tỷ USD để nhập khẩu thức ăn gia súc và nguyên liệu. Riêng mặt hàng ngô, khối lượng nhập khẩu lên tới hơn 9,5 triệu tấn, tiêu tốn khoảng 2,38 tỷ USD. Việc phụ thuộc tới 70-80% vào nguồn cung từ nước ngoài khiến giá thành sản xuất trong nước luôn cao hơn khu vực từ 10-15%, làm giảm sức cạnh tranh ngay trên sân nhà. Chúng ta không thể nói đến một nền nông nghiệp tự chủ khi “đầu vào” của ngành chăn nuôi vẫn nằm trong tay các tập đoàn đa quốc gia và biến động theo từng nhịp thở của thị trường quốc tế.
Do đó, phát triển vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước phải được nâng tầm thành nhiệm vụ trọng tâm của an ninh lương thực. Cần có quyết sách mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng ngô sinh khối, sắn, cỏ cao sản. Đồng thời, thực hiện chỉ đạo “lấy khoa học công nghệ làm động lực chính” của Nghị quyết XIV, cần ưu tiên ngân sách cho nghiên cứu giống cây trồng năng suất cao và công nghệ vi sinh để tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Đây chính là chiếc khiên vững chắc nhất để ngành chăn nuôi Việt Nam đứng vững trước mọi sóng gió.
Nhóm sản phẩm từ lợn giữ vai trò chủ lực trong ngành chăn nuôi.
Chuyển đổi Số và Chuyển đổi Xanh – Đôi cánh của sự phát triển
Trong kỷ nguyên mới, Chuyển đổi số và Chuyển đổi xanh là hai xu thế tất yếu, là đôi cánh để nông nghiệp Việt Nam bay cao.
Về Chuyển đổi số: Ngành chăn nuôi cần một cuộc cách mạng về dữ liệu. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi (Big Data) là yêu cầu bắt buộc để quản lý tổng đàn 31,4 triệu con lợn và hàng trăm triệu gia cầm, giúp dự báo thị trường chính xác. Người nông dân “văn minh” thời đại mới phải là người biết dùng smartphone quản lý trại nuôi, nắm bắt thông tin thị trường toàn cầu.
Về Chuyển đổi xanh (Net Zero): Chiến lược phát triển chăn nuôi phải gắn liền cam kết Net Zero của Việt Nam vào năm 2050. Cần sớm hình thành cơ chế định giá carbon, khuyến khích công nghệ xử lý chất thải hiện đại và cấp tín chỉ carbon. Khi đó, bảo vệ môi trường không còn là gánh nặng chi phí, mà trở thành cơ hội kinh tế mới.
Nâng tầm Doanh nghiệp – Chuyên nghiệp hóa Nông dân
Để con tàu nông nghiệp rẽ sóng ra khơi, không thể thiếu vai trò của những “thuyền trưởng” bản lĩnh. Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh vai trò của Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng. Những con số tăng trưởng ấn tượng về xuất khẩu thức ăn chăn nuôi (đạt 1,6 tỷ USD năm 2025, tăng 45%) cho thấy năng lực cạnh tranh mạnh mẽ của các doanh nghiệp Việt.
Nhà nước cần kiến tạo hành lang pháp lý thông thoáng để thúc đẩy liên kết “4 nhà”, trong đó doanh nghiệp như: Dabaco, Vinamilk, Masan… giữ vai trò trung tâm. Đồng thời, công cuộc tái cấu trúc ngành cần thực hiện kiên quyết hơn: Chuyển dịch mạnh mẽ từ chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi trang trại quy mô lớn, công nghệ cao. Mục tiêu năm 2026, sản lượng thịt lợn đạt 5,66 triệu tấn (tăng 5%) phải dựa trên nền tảng năng suất và chất lượng, chứ không phải tăng đàn ồ ạt thiếu kiểm soát.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng không phải là việc hô hào khẩu hiệu, mà là những hành động quyết liệt để thay đổi về “chất” của nền sản xuất. Chiến lược phát triển nông nghiệp giai đoạn mới phải là sự kết tinh của tư duy “Tự chủ – Tuần hoàn – Hiện đại”.
Chỉ khi chúng ta làm chủ được nguồn nguyên liệu để không phải chi hàng tỷ USD nhập khẩu mỗi năm; kiểm soát được dịch bệnh bằng công nghệ Việt (như vắc-xin ASF của Dabaco); và bảo vệ môi trường bằng quy trình xanh, nông nghiệp Việt Nam mới thực sự trở thành “trụ đỡ” an toàn, vững chãi. Đó là đòn bẩy để đất nước vươn mình mạnh mẽ, và là cách thiết thực nhất để đưa Nghị quyết của Đảng thấm sâu vào mạch nguồn cuộc sống, mang lại sự ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Đỗ Xuân
