(TĂCN) – Năm 2025 khép lại, để lại trong bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam những gam màu đầy tính tương phản. Đó không phải là một năm trải hoa hồng. Dịch bệnh rình rập với những biến chủng khó lường. Bão lũ lịch sử càn quét dải đất miền Trung. Cùng với đó là những cú sốc đứt gãy và biến động khó đoán định từ thị trường tiêu dùng. Thế nhưng, chính trong “lửa thử thách” ấy, ngành chăn nuôi gia cầm không chỉ chứng minh được sức chống chịu bền bỉ, mà còn ghi nhận một cuộc chuyển mình mang tính vĩ mô. Tư duy sản xuất chạy theo số lượng thuần túy đã chính thức lùi bước, nhường chỗ cho bài toán kinh tế chăn nuôi “xanh” hơn, tối ưu hóa chi phí cận biên, giảm phát thải và bám sát lằn ranh của cán cân cung – cầu.
Ngành gia cầm năm 2025 có nhiều điểm sáng.
Với cột mốc 8,66 triệu tấn thịt hơi và gần 21,4 tỷ quả trứng, toàn ngành đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh đảm bảo an ninh thực phẩm. Cùng nhìn lại những điểm nhấn định hình cục diện ngành gia cầm trong năm qua, để nhận diện rõ vị thế và tâm thế của chúng ta trước thềm năm mới 2026.
Tăng trưởng không chỉ là con số: Cuộc chơi công nghệ và lợi thế quy mô
Số liệu thống kê từ Cục Chăn nuôi và Thú y cho thấy đà tăng trưởng cơ học vẫn được duy trì một cách ổn định. Tổng sản lượng thịt hơi các loại tăng 4,3%. Trong cơ cấu đó, gia cầm tiếp tục là trụ cột đóng góp với 2,6 triệu tấn thịt (tăng 5,9%) và 21,4 tỷ quả trứng (tăng 5,3%).
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào bề mặt của những con số, chúng ta sẽ bỏ lỡ bản chất thực sự của chu kỳ phát triển này. Điểm đáng nói nhất nằm ở “chất lượng” của sự tăng trưởng. Bóc tách tốc độ tăng đàn tại các địa phương trọng điểm như Cần Thơ (12,7%), Gia Lai (7,8%) hay Thanh Hóa (6,9%), có thể thấy rõ động lực tăng trưởng không còn dựa vào việc các nông hộ nhỏ lẻ tự phát cơi nới chuồng trại. Thay vào đó, nó phản ánh một sự dịch chuyển mang tính quy luật của thị trường: quá trình đào thải chăn nuôi nhỏ lẻ, nhường không gian sinh tồn và phát triển cho các mô hình trang trại, gia trại tập trung.
Với quy mô tổng đàn tiệm cận mốc 590 triệu con, sức sản xuất hiện tại không chỉ dư sức bơm đủ nguồn cung cho thị trường nội địa, mà còn giải quyết được bài toán hóc búa về chi phí. Bằng việc tận dụng triệt để lợi thế nhờ quy mô, các hệ thống trang trại lớn đã tối ưu hóa được chi phí đầu vào, từ quản lý thức ăn chăn nuôi đến vận hành tự động.
Ngành chăn nuôi gia cầm đang thực sự bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt bằng hàm lượng công nghệ. Những “sếu đầu đàn” như Hòa Phát, C.P. Việt Nam, Dabaco, Emivest… đang tái định hình lại bộ tiêu chuẩn chung của toàn ngành. Các bộ quy chuẩn quốc tế như ISO 22000, HACCP, hệ thống số hóa quản trị đàn hay công nghệ blockchain truy xuất nguồn gốc không còn là những khái niệm mang tính trình diễn trên giấy, mà đã trở thành “giấy thông hành” bắt buộc để tồn tại.
Hệ thống trang trại chăn nuôi của Tập đoàn Dabaco được đầu tư công nghệ hiện đại.
Điển hình cho xu hướng này là chuỗi sự kiện ngày 9/12/2025 tại “thủ phủ” chăn nuôi Tây Ninh. Lễ khánh thành nhà máy ấp trứng Bel Gà mở rộng và khởi công khu chăn nuôi công nghệ cao DHN Tây Ninh 4 đã tạo ra một lực đẩy lớn. Sự gắn kết chặt chẽ của hệ sinh thái De Heus – Hùng Nhơn – Bel Gà là minh chứng sống động cho mô hình kinh tế tuần hoàn, một chuỗi giá trị khép kín từ khâu công thức cám, con giống hạt nhân, quy trình chăn nuôi đến bàn ăn đã thực sự thành hình trên thị trường, tạo ra sức mạnh cạnh tranh nội tại vô cùng lớn.
Giá cả khởi sắc – “Liều thuốc trợ tim” cho người chăn nuôi
Thị trường tự do luôn vận hành theo những lý lẽ sắc bén của riêng nó. Sự thiếu hụt nguồn cung cục bộ trong các quý giữa năm, cộng hưởng với lực cầu nhích lên ở các đô thị lớn, đã đẩy đường giá gia cầm thiết lập những mặt bằng mới.
Ghi nhận trên toàn quốc, gà công nghiệp có thời điểm neo vững ở mốc 33.000 đồng/kg. Gà ta nuôi theo mô hình chuỗi của C.P. giao dịch quanh mức 42.000 đồng/kg. Đáng chú ý nhất, phân khúc gà đẻ loại chứng kiến cú vọt xà ấn tượng lên mốc 62.000 đồng/kg. Điểm sáng thị trường hội tụ tại xã Yên Hòa (Hà Tĩnh) hồi cuối tháng 10/2025, khi người chăn nuôi vỡ òa bởi giá gà thương phẩm chạm ngưỡng 70.000 – 76.000 đồng/kg – mức đỉnh kỷ lục trong vòng 3 năm qua. Song song đó, các mặt hàng trứng gà, trứng vịt cũng duy trì sự bình ổn giá tích cực.
Dưới góc nhìn kinh tế vi mô, biên lợi nhuận được nới rộng trong năm qua chính là “liều thuốc trợ tim” thiết thực nhất. Nó không chỉ giúp các hộ chăn nuôi và doanh nghiệp phục hồi sau những chu kỳ suy thoái trước đó, mà còn tạo ra thặng dư để tái đầu tư, giúp dòng vốn tiếp tục quay vòng và làm nóng nền kinh tế nông nghiệp.
Thấy giá lên, tâm lý chung của thị trường là muốn bung sức vào đàn, đặc biệt là chuẩn bị cho các lứa xuất chuồng đón đỉnh tiêu thụ dịp lễ, Tết. Dù tốc độ tái đàn ở nhiều địa phương khá mạnh, nhưng thực tế điều tra cho thấy một sự trưởng thành trong tư duy người nuôi.
Họ hiểu rằng, nhập thêm con giống đồng nghĩa với việc nhân đôi rủi ro tài chính và dịch tễ. Chính vì vậy, bài toán cung – cầu được tính toán vô cùng cẩn trọng. Việc mở rộng quy mô giờ đây phải đi liền với những điều kiện mang tính tiên quyết: chuồng trại phải cách ly hoàn toàn, hàng rào an toàn sinh học phải nghiêm ngặt, và lịch tiêm phòng phải phủ kín. Trong bối cảnh hiện tại, một ổ dịch bùng phát đồng nghĩa với sự xóa sổ toàn bộ cơ nghiệp, và không một nhà đầu tư nào muốn đánh bạc với rủi ro đó.
Thiên tai và dịch bệnh – Nỗi lo còn đó
Dù các phòng tuyến công nghệ có kiên cố đến đâu, sự khắc nghiệt của tự nhiên và rủi ro dịch tễ vẫn là những biến số khó lường nhất. Trong năm 2025, cả nước ghi nhận 35 ổ dịch cúm A/H5N1 xuất hiện rải rác ở 13 tỉnh thành, buộc nhà chức trách phải tiêu hủy khẩn cấp hơn 74.000 con gia cầm.
Ngay cả khi bước vào những tháng cuối năm, mầm bệnh vẫn lác đác xuất hiện ở Ninh Bình, Quảng Ngãi, Khánh Hòa. Thực tế này gióng lên một hồi chuông cảnh báo khẩn thiết: các chủng virus luôn âm thầm tiến hóa. Chìa khóa duy nhất để bảo toàn tổng đàn là sự chủ động. Từ việc siết chặt cửa ngõ cách ly tại mỗi trang trại, đẩy mạnh công tác xét nghiệm, cảnh báo sớm ở phòng tuyến đầu, cho đến sự phối hợp nhịp nhàng, minh bạch thông tin giữa người nuôi và hệ thống mạng lưới thú y cơ sở.
Bên cạnh dịch bệnh, 2025 còn ghi dấu ấn là một năm cực đoan về khí hậu. Ba siêu bão số 5, 10 và 13 mang theo sức tàn phá khủng khiếp liên tiếp dội thẳng vào dải đất miền Trung. Mực nước lũ vượt các cột mốc lịch sử trên 18 tuyến sông. Hậu quả để lại là một bản thống kê đầy xót xa: gần 47.000 gia súc và hơn 3,54 triệu con gia cầm bị dòng nước dữ cuốn trôi.
Những thiệt hại nặng nề này không đơn thuần là sự rủi ro của thời tiết, mà nó phơi bày những lỗ hổng trong hệ thống hạ tầng. Hệ quả từ biến đổi khí hậu đang đặt các cơ quan quản lý và chính các doanh nghiệp chăn nuôi trước một bài toán vĩ mô mang tính sống còn: Cần phải quy hoạch lại vùng chăn nuôi. Đặt trang trại ở tọa độ nào, thiết kế cấu trúc hạ tầng ra sao để có đủ sức chống chịu trước những cơn giận dữ bất thường của tự nhiên? Đó là chiến lược dài hạn cần được khởi động ngay từ bây giờ.
Khó khăn bủa vây không chỉ đến từ sự khắc nghiệt của thiên nhiên hay dịch bệnh, mà đôi khi, những cú sốc mang tính “phi lý trí” của đám đông lại gây ra sức tàn phá khôn lường. Cuối tháng 5/2025, thông tin thất thiệt về “trứng gà giả” bất ngờ bùng phát và lan truyền như virus trên các nền tảng mạng xã hội. Hệ quả nhãn tiền là tâm lý hoang mang tột độ bao trùm người tiêu dùng, sức mua lao dốc không phanh, khiến chuỗi lưu thông hàng hóa từ trang trại đến siêu thị chao đảo dữ dội.
Đứng trước nguy cơ thị trường bị lũng đoạn bởi thông tin sai lệch, phản ứng của giới chức và các hiệp hội ngành hàng lần này vô cùng sắc bén và chuyên nghiệp. Ngày 17/5, Hiệp hội Gia cầm Việt Nam đã chứng minh vai trò dẫn dắt khi lập tức “đăng đàn”, phát đi công văn hỏa tốc tới hàng loạt Bộ, ngành (Công an, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương…) đề nghị vào cuộc điều tra, xử lý hình sự những kẻ tung tin. Sự thượng tôn pháp luật và tốc độ dập tắt tin giả không chỉ minh oan cho các doanh nghiệp sản xuất trứng, mà còn kịp thời vớt cả một chuỗi cung ứng khỏi nguy cơ đứt gãy với cái giá phải trả có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Ảnh: KT
Khẳng định vị thế trên sân chơi toàn cầu
Quy luật muôn thuở của thương trường: “Trong nguy luôn có cơ”. Tháng 7/2025, biến cố đứt gãy chuỗi cung ứng khi Campuchia tạm ngưng nhập khẩu gia cầm từ Thái Lan đã tạo ra một khoảng trống thị trường khổng lồ. Rất nhanh nhạy, các doanh nghiệp Việt Nam lập tức chớp lấy thời cơ vàng này. Những con số xuất khẩu kỷ lục nhanh chóng được thiết lập với 15 triệu con gà trắng giống, 4 triệu gà trắng thịt và 2 triệu gà màu thịt được xuất ngoại thành công sang nước bạn. Lối đi này không chỉ giúp khỏa lấp khoảng trống mà còn giải tỏa đáng kể áp lực dư thừa nguồn cung trong nước.
Vượt ra khỏi vùng an toàn của các thị trường láng giềng, ngành gia cầm Việt Nam năm 2025 còn ghi dấu ấn đậm nét khi mạnh mẽ tiến vào những thị trường có hàng rào kỹ thuật khắt khe bậc nhất. Ngày 16/12, lô thịt gà chế biến sâu đầu tiên của C.P. Việt Nam xuất xưởng từ Tổ hợp nhà máy Bình Phước đã tự tin lên đường sang Singapore.
Việc chinh phục thành công “đảo quốc sư tử”, đi kèm với 2 giải thưởng quốc tế danh giá tại FMCG Asia Awards và Manufacturing Asia Awards, không chỉ là niềm tự hào của một doanh nghiệp. Kiện hàng đó giống như một tấm “Hộ chiếu chất lượng” của quốc gia, là lời khẳng định đanh thép rằng: Chuỗi chăn nuôi, an toàn sinh học và chế biến thực phẩm của Việt Nam hiện nay hoàn toàn đáp ứng được những tiêu chuẩn khắt khe nhất, có đủ thế và lực để chơi một trận sòng phẳng trên sân chơi thương mại toàn cầu.
Đức Quang
