(TĂCN) – Người ta thường ví von nông nghiệp là “bệ đỡ” của nền kinh tế, nhưng cũng là lĩnh vực chịu nhiều rủi ro và “bạc” nhất. Giữa những biến thiên của thời cuộc, khi mà tư duy làm nông manh mún dần nhường chỗ cho công nghệ và quản trị hiện đại, hành trình 30 năm của Tập đoàn DABACO Việt Nam không đơn thuần là lịch sử phát triển của một doanh nghiệp. Đó là cuốn biên niên sử thu nhỏ về khát vọng của người nông dân Việt Nam: Từ “vũng lầy” khó khăn vươn lên làm chủ công nghệ, từ sản xuất nhỏ lẻ đến giấc mơ tỷ đô, và từ những trăn trở về “cơm áo gạo tiền” đến cam kết về một nền kinh tế xanh, bền vững.
Anh hùng Lao động Nguyễn Như So, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hiệp hội, Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam cùng các đại biểu tại buổi khánh thành Nhà máy dầu thực vật Dabaco giai đoạn 2.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và các đại biểu tham quan Nhà máy dầu thực vật Dabaco.
Trụ sở Tập đoàn Dabaco tại Bắc Ninh.
Ký ức 1996 và “cú đánh cược” lịch sử
Quay ngược thời gian về năm 1996, Bắc Ninh ngày ấy chưa phải là thủ phủ công nghiệp sầm uất như bây giờ. Nông nghiệp Việt Nam khi đó vẫn loay hoay với mô hình hộ gia đình, “con trâu đi trước, cái cày theo sau”. Khái niệm “thức ăn chăn nuôi công nghiệp” vẫn còn là một thứ gì đó xa xỉ và lạ lẫm với đại đa số bà con nông dân. Chính trong bối cảnh ngổn ngang ấy, DABACO ra đời.
Nếu nhìn lại thời điểm đó, quyết định dấn thân vào lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi của những người sáng lập DABACO có thể coi là một “cú đánh cược” đầy rủi ro nhưng cũng đầy dũng khí. Họ không chọn con đường dễ đi, họ chọn giải quyết “nỗi đau” của ngành chăn nuôi lúc bấy giờ: sự thiếu hụt dinh dưỡng và năng suất thấp. Từ những bao cám đầu tiên rời dây chuyền, DABACO đã âm thầm đặt những viên gạch móng cho một đế chế nông nghiệp sau này.
Hành trình từ năm 1996 đến nay là một chuỗi những cuộc “vượt vũ môn” không ngừng nghỉ. Không ai trải thảm đỏ cho người làm nông nghiệp. DABACO đã phải lớn lên cùng những đợt dịch bệnh hoành hành, những cơn bão giá thị trường và cả sự cạnh tranh khốc liệt từ các tập đoàn đa quốc gia sừng sỏ. Nhưng chính lửa thử vàng, gian nan thử sức. Từ một nhà máy nhỏ, DABACO đã vươn vai trở thành một Tập đoàn đa ngành, niêm yết trên sàn chứng khoán, trở thành một trong những cánh chim đầu đàn của nền nông nghiệp Việt Nam.
Các đại biểu thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành Nhà máy dầu thực vật Dabaco – giai đoạn 2 ngày 21/3/2026.
Từ vòng tròn 3F đến quyền lực của công nghệ
Nếu hỏi đâu là “xương sống”, là bí mật đằng sau sức sống bền bỉ của DABACO suốt ba thập niên qua, câu trả lời gói gọn trong mô hình 3F (Feed – Farm – Food).
Vào những năm 2000, khi khái niệm “chuỗi giá trị” hay “kinh tế tuần hoàn” vẫn còn nằm im lìm trong các giáo trình kinh tế, DABACO đã âm thầm bắt tay vào hiện thực hóa nó. Đó không chỉ là sự nhanh nhạy, mà là một tư duy đi trước thời đại đầy bản lĩnh.
Feed (Thức ăn chăn nuôi): Không đơn thuần là chuyện phối trộn nguyên liệu, DABACO đã nâng tầm khâu này thành một bài toán dinh dưỡng chuẩn xác. Hệ thống nhà máy của họ không chỉ có tiếng máy chạy, mà là nơi vận hành của khoa học. Từng công thức thức ăn được “đo ni đóng giày” cho mỗi giai đoạn sinh trưởng, giúp tối ưu hóa chi phí đầu vào cho người nông dân – điều mà cách làm theo kinh nghiệm truyền thống không thể nào cạnh tranh nổi.
Hệ thống chăn nuôi công nghệ cao của Tập đoàn.
Farm (Trang trại): Đây chính là bước chuyển mình quyết liệt nhất. Hãy quên đi hình ảnh những chuồng trại lụp xụp, ẩm thấp ngày xưa. DABACO đã kiến tạo nên những hệ thống chăn nuôi công nghệ cao mà bước vào đó, người ta ngỡ ngàng như bước vào một phòng thí nghiệm khổng lồ: chuồng lạnh, khí hậu tự động và quy trình an toàn sinh học “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Chính “tấm khiên” kiên cố này đã giúp DABACO trụ vững vàng khi cơn bão Dịch tả lợn Châu Phi quét qua, đánh gục hàng loạt tên tuổi lớn nhỏ khác trong ngành.
Food (Thực phẩm): Mảnh ghép cuối cùng để khép lại vòng tròn. Từ con giống tốt, thức ăn sạch đến quy trình nuôi chuẩn, DABACO đưa sản phẩm đến thẳng bàn ăn. Các nhà máy chế biến sâu, dầu thực vật… là lời cam kết đanh thép nhất về chất lượng đầu ra.
Lãnh đạo Nhà máy dầu thực vật Dabaco trao đổi với các chuyên gia về chất lượng sản phẩm.
Cái hay của mô hình 3F không chỉ giúp DABACO kiểm soát cuộc chơi từ gốc đến ngọn, mà còn tạo ra cơ chế “tự cân bằng” rủi ro. Khi giá lợn hơi giảm, mảng chế biến và thức ăn sẽ bù đắp lại. Đó là sự khôn ngoan và già dơ của những người làm kinh tế thực chiến.
Nhưng trong thế giới phẳng, một mô hình tốt là chưa đủ. Làm nông nghiệp thời nay không còn là chuyện “tay làm hàm nhai”, mà là cuộc đua khốc liệt của chất xám. DABACO hiểu điều này hơn ai hết.
Giai đoạn 2008-2025 chứng kiến sự lột xác ngoạn mục của Tập đoàn về chiều sâu công nghệ. Nhưng đỉnh cao, hay có thể gọi là “cú hích lịch sử”, phải kể đến cột mốc tháng 3 năm 2025 – khi DABACO công bố nghiên cứu, sản xuất thành công vắc-xin dịch tả lợn Châu Phi và chính thức được cấp phép lưu hành thương mại. Phải là người trong nghề, từng mất ăn mất ngủ vì dịch bệnh mới thấu hiểu sức nặng của thành tựu này. Dịch tả lợn Châu Phi từng là nỗi ám ảnh, là “án tử” cho ngành chăn nuôi toàn cầu vì không có thuốc chữa. Việc một doanh nghiệp Việt Nam như DABACO làm chủ được công nghệ vắc-xin không chỉ là niềm tự hào riêng lẻ, mà là niềm kiêu hãnh chung của ngành thú y nước nhà. Nó là lời khẳng định đanh thép: Người Việt Nam hoàn toàn có thể giải quyết những bài toán hóc búa nhất của thế giới bằng chính trí tuệ Việt.
Bên cạnh vắc-xin, hơi thở của công nghệ 4.0 cũng len lỏi vào từng ngóc ngách quản trị của Tập đoàn. Từ hệ thống ERP, Big Data để dự báo thị trường đến IoT giám sát từng cá thể vật nuôi… Tất cả tạo nên một bộ máy vận hành chính xác, minh bạch và hiệu quả, đưa DABACO vượt thoát khỏi cái bóng của một doanh nghiệp nông nghiệp truyền thống để vươn tầm tập đoàn công nghệ – thực phẩm hiện đại.
“Lấy ngắn nuôi dài” và kiến tạo chuỗi giá trị
Một người khổng lồ không thể chỉ đứng trên một chân. Bên cạnh trục xương sống nông nghiệp, DABACO đã khéo léo mở rộng sang các lĩnh vực bất động sản, xây dựng và dịch vụ.
Nhiều người từng hoài nghi: Liệu DABACO có đang “ngủ quên trên chiến thắng” và đầu tư dàn trải? Nhưng thực tế 30 năm qua đã chứng minh đây là nước cờ chiến lược. Các dự án khu công nghiệp, khu đô thị của DABACO tại Bắc Ninh không chỉ thay đổi diện mạo địa phương mà còn tạo ra dòng tiền bền vững, quay trở lại tái đầu tư cho nông nghiệp công nghệ cao – lĩnh vực vốn cần vốn lớn và thu hồi chậm.
Chiến lược “lấy ngắn nuôi dài”, đa dạng hóa nguồn thu giúp con thuyền DABACO luôn giữ được thăng bằng ngay cả khi biển động.
Nhờ chiến lược phát triển linh hoạt và bền vững, doanh thu của DABACO liên tục tăng trưởng qua các giai đoạn. Từ quy mô ban đầu còn khiêm tốn, đến nay doanh thu hàng năm của tập đoàn đạt hàng chục nghìn tỷ đồng/năm, năm 2025 doanh thu đạt gần 15.000 tỷ đồng (tăng 10% so với 2024) và lợi nhuận sau thuế đạt 1.506 tỷ đồng. Những kết quả này là minh chứng rõ nhất cho tầm nhìn của Ban lãnh đạo.
Chăm sóc cá tại Trại sản xuất – thực nghiệm cá lồng Kinh Bắc.
Chuyển mình Xanh – Khi trách nhiệm hóa thành lợi thế
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên mà “Xanh” không còn là trào lưu, mà là giấy thông hành để tồn tại. Ngành chăn nuôi vốn bị gắn mác là gây ô nhiễm, nhưng DABACO đang chứng minh điều ngược lại.
Kinh tế tuần hoàn được áp dụng triệt để tại đây. Chất thải chăn nuôi không bị thải bỏ ra môi trường mà được coi là tài nguyên. Hệ thống Biogas khổng lồ biến chất thải thành điện năng, cung cấp lại cho hoạt động sản xuất. Phân bón hữu cơ vi sinh được sản xuất để trả lại dinh dưỡng cho đất.
Quan điểm của lãnh đạo DABACO rất rõ ràng: “Phát triển kinh tế xanh không chỉ là trách nhiệm với cộng đồng, mà là con đường duy nhất để doanh nghiệp tồn tại bền vững”. Việc xử lý môi trường không phải là chi phí, mà là khoản đầu tư cho tương lai.
30 năm – Khi thành công được đo bằng những giá trị tình nghĩa
Nhưng nếu chỉ nói về công nghệ hay lợi nhuận thì bức tranh về DABACO vẫn chưa thể trọn vẹn. Phía sau những con số tài chính khô khan, phía sau tiếng máy chạy rầm rập trong các nhà xưởng hiện đại, là những câu chuyện ấm tình người, là “phần hồn” tạo nên bản sắc văn hóa của một doanh nghiệp trưởng thành từ đất lúa.
Suốt hành trình 30 năm ấy, DABACO chưa bao giờ tách rời sự phát triển của mình khỏi lợi ích của cộng đồng. Thành công của Tập đoàn được hiện thực hóa bằng hàng chục nghìn việc làm ổn định, giúp bao gia đình nông dân thoát nghèo, đổi đời ngay trên mảnh đất quê hương. Nó còn được đong đếm bằng hàng trăm tỷ đồng tiền thuế đóng góp vào ngân sách mỗi năm, bằng những ngôi nhà tình nghĩa mọc lên thay cho nhà tranh vách đất và bằng những chuyến xe thiện nguyện thầm lặng lăn bánh về vùng lũ mỗi khi đồng bào gặp hoạn nạn.
Lãnh đạo Tập đoàn DABACO Việt Nam trao ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão số 3 gây ra.
Tại DABACO, văn hóa doanh nghiệp được xây dựng trên nền tảng của sự sẻ chia và lòng trắc ẩn. Ở đó, người lao động không bị xem là những “người làm thuê”, mà được trân trọng như những người bạn đồng hành. Chính sự gắn kết bền chặt như tình thân ấy đã tạo nên sức mạnh nội tại, giúp con thuyền DABACO vượt qua mọi sóng gió thương trường.
Sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước cùng các Bộ, ngành, địa phương qua hàng loạt danh hiệu cao quý chính như Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Huân, Huy chương, Bằng khen, Giải thưởng các loại… là thước đo khách quan nhất cho những nỗ lực ấy. Những phần thưởng này không đơn thuần chỉ là sự tôn vinh hiệu quả kinh doanh, mà cao hơn cả, là sự khẳng định cho vai trò của một “người tiên phong”: Tiên phong trong công nghệ, tiên phong trong bảo đảm an ninh lương thực và tiên phong trong việc gánh vác trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp dân tộc.
Nhiều phần thưởng cao quý được lưu giữ tại Phòng truyền thống của Tập đoàn.
Tầm nhìn “ra biển lớn”
30 năm – một chặng đường đủ dài để khẳng định vị thế, nhưng cũng chỉ là sự khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới. Đứng trước ngưỡng cửa của kỷ nguyên mới, DABAO không giấu giếm tham vọng vươn tầm khu vực. Mục tiêu giai đoạn 2026–2030 không chỉ dừng lại ở tăng trưởng con số, mà là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang chất lượng: Nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và sản phẩm đạt chuẩn quốc tế.
Hành trình phía trước chắc chắn sẽ còn nhiều chông gai. Biến đổi khí hậu, dịch bệnh phức tạp, rào cản thương mại… là những bài toán khó đang chờ lời giải. Nhưng với hành trang là 30 năm kinh nghiệm, với bản lĩnh đã được tôi luyện qua lửa đỏ, và với một đội ngũ nhân sự đầy khát vọng, DABACO có quyền tin vào một tương lai rực rỡ hơn.
Từ Bắc Ninh, cánh chim DABACO đã bay cao, mang theo khát vọng của nền nông nghiệp Việt Nam vươn ra biển lớn. Đó là hành trình của mồ hôi, nước mắt và cả những nụ cười, để khẳng định một chân lý: Đất không bao giờ phụ công người, nếu người biết yêu và trân trọng đất bằng cả trái tim và trí tuệ.
Những mốc son tiêu biểu
– 1996: Thành lập tại Bắc Ninh
– 2008: Cổ phần hóa (cổ phần hóa năm 2005), niêm yết HNX (DBC)
– 2017: Niêm yết HOSE (Ngày 26/7/2019, mã chứng khoán: DBC)
– 2025: Sản xuất thành công vắc xin dịch tả lợn châu Phi và chính thức được cấp phép lưu hành thương mại.
– 2021–2025: Đẩy mạnh nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh.
Đỗ Xuân – Thu Thủy
