(TACN) – Đồng Nai đang dồn lực đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, kiên quyết chuyển đổi từ phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô trang trại tập trung. Đây được xem là chiến lược cốt lõi nhằm nâng cao giá trị thương phẩm, chủ động kiểm soát dịch bệnh và giữ vững vị thế “thủ phủ” chăn nuôi của cả nước trước những thách thức mang tính toàn cầu.
Trang trại chăn nuôi gà ứng dụng công nghệ cao xuất khẩu đi thị trường Nhật Bản tại xã Xuân Đông, thành phố Đồng Nai.
Ảnh: BN
Từ những “nhà máy sản xuất trứng, thịt” tự động hóa
Nếu có dịp qua những vùng thủ phủ chăn nuôi lớn của thành phố Đồng Nai thời gian này, điều dễ dàng nhận thấy nhất là sự biến mất dần của những dãy chuồng hở truyền thống. Thay vào đó là những tổ hợp chuồng kín, vận hành tự động theo quy trình công nghiệp hiện đại.
Tại xã Tân An, mô hình trang trại gà đẻ trứng công nghệ cao của Công ty TNHH Trịnh Đăng Khôi là một ví dụ điển hình cho tư duy sản xuất mới. Trên diện tích chuồng nuôi chỉ khoảng 1.000 m², doanh nghiệp này đã thiết lập hệ thống chuồng lạnh 8 tầng, nuôi thả một lượng đàn khổng lồ lên tới 85.000 con gà. Một mật độ chăn nuôi không tưởng nếu áp dụng quy trình truyền thống, nhưng lại vận hành trơn tru và an toàn nhờ sự can thiệp của công nghệ số.
Toàn bộ chu trình vận hành tại đây, từ khâu cấp thức ăn, nước uống, thu gom trứng cho đến xử lý phân đều được tự động hóa hoàn toàn. Hệ thống cảm biến thông minh liên tục giám sát và duy trì nhiệt độ chuồng nuôi ổn định trong dải an toàn từ 26°C đến 31°C, giúp vật nuôi miễn nhiễm trước các cú sốc thời tiết cực đoan bên ngoài.
Ông Nguyễn Đức Tín, Quản lý Công ty Trịnh Đăng Khôi chia sẻ, trước đây việc thu gom và phân loại trứng tiêu tốn rất nhiều nhân công và phụ thuộc hoàn toàn vào tính cẩn trọng của người lao động. Kể từ khi doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư máy sàng lọc và hệ thống băng chuyền tự động, số lượng công nhân giảm mạnh trong khi năng suất lại tăng cao, chất lượng quả trứng đưa ra thị trường đạt độ đồng đều tuyệt đối.
Đặc biệt, bài toán ô nhiễm môi trường – áp lực lớn nhất của ngành chăn nuôi đã được giải quyết triệt để. Toàn bộ lượng phân gà phát sinh được thu gom tự động và xử lý bằng công nghệ lên men tiên tiến của Nhật Bản để sản xuất phân bón hữu cơ, cung cấp ngược lại cho ngành trồng trọt. Hiện với 7 nhà nuôi khép kín, bình quân mỗi ngày đơn vị này cung ứng ổn định cho thị trường khoảng 600.000 quả trứng thông qua một chuỗi quy trình nghiêm ngặt từ con giống cho đến đóng gói thương phẩm.
Không dừng lại ở ngành gia cầm lấy trứng, làn sóng công nghệ hóa đã định hình nên những siêu tổ hợp chăn nuôi, chế biến thịt quy mô quốc tế. Điển hình như Tổ hợp chăn nuôi và chế biến gà thịt xuất khẩu của CPV Food Bình Phước tại phường Chơn Thành với tổng vốn đầu tư lên đến 250 triệu USD. Tổ hợp này vận hành theo chuỗi khép kín 3F (Feed – Farm – Food), kiểm soát chặt chẽ từ nhà máy thức ăn, nhà máy ấp, hệ thống trang trại vệ tinh cho đến khâu giết mổ và chế biến sâu.
Tại đây, quy trình giết mổ được thực hiện nghiêm ngặt trong môi trường lạnh từ 0°C đến 4°C để đảm bảo độ tươi ngon và an toàn vi sinh. Toàn bộ sản phẩm xuất xưởng đều được dán nhãn mã QR, cho phép người tiêu dùng trong và ngoài nước dễ dàng truy xuất nguồn gốc đến tận từng trang trại nuôi cụ thể.
Khi tham gia vào chuỗi liên kết này, hệ số chuyển đổi thức ăn và tỷ lệ hao hụt tại các trang trại gia công được cải thiện rõ rệt qua từng năm. Người chăn nuôi được bao tiêu đầu ra, hỗ trợ kỹ thuật tối đa nên hoàn toàn yên tâm dồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng chuồng trại.
Phối cảnh dự án Khu chăn nuôi công nghệ cao tại xã Thuận Lợi.
Nhận diện “gót chân Achilles” từ khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ
Toàn thành phố hiện có 205 trang trại và 3 tổ hợp tác được cấp chứng nhận VietGAP, GlobalGAP; khoảng 35% tổng số trang trại đã lắp đặt hệ thống chuồng lạnh. Việc ứng dụng công nghệ cảm biến kiểm soát môi trường, máng ăn, nước uống tự động và phần mềm quản lý khẩu phần dinh dưỡng theo từng giai đoạn phát triển của vật nuôi đã không còn là câu chuyện xa lạ. Chăn nuôi Đồng Nai đang có cuộc dịch chuyển mang tính lịch sử: xóa bỏ tư duy nhỏ lẻ để chuyển hẳn sang trang trại quy mô lớn, quản trị bằng công nghệ số.
Nhờ bệ đỡ công nghệ đó, năng lực cung ứng của “thủ phủ” chăn nuôi Đồng Nai liên tục thiết lập những cột mốc mới. Thành phố đã cung cấp ra thị trường gần 1,16 triệu tấn thịt các loại, đạt mức tăng trưởng hơn 5,4% so với năm trước, đóng vai trò then chốt trong việc giữ mạch cung ứng thực phẩm cho khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
Tuy nhiên, đi kèm với quy mô tổng đàn khổng lồ là những áp lực tự thân vô cùng lớn, đặc biệt là nguy cơ dịch bệnh. Với mật độ giao thương dày đặc, nhiều tuyến giao thông huyết mạch xuyên quốc gia chạy qua, Đồng Nai luôn là địa bàn nhạy cảm trước nguy cơ bùng phát và lây lan dịch bệnh trên diện rộng.
Nhìn vào thực tế, ngành chăn nuôi địa phương đang phải đối mặt với một nghịch lý. Dù chăn nuôi trang trại lớn đã chiếm hơn 90% tổng đàn, nhưng khu vực chăn nuôi nhỏ lẻ, tự phát vẫn tồn tại với khoảng 12.500 hộ nuôi lợn và gần 26.500 hộ nuôi gà nằm xen kẽ trong các khu dân cư. Đây chính là “gót chân Achilles”, là vùng trũng rủi ro cao nhất của toàn ngành do phần lớn các hộ này chưa thể thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn sinh học, điều kiện vệ sinh thú y còn nhiều hạn chế.
Theo số liệu thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố Đồng Nai đã ghi nhận thêm 13 ổ dịch tả lợn Châu Phi xuất hiện tại địa bàn 12 xã, phường. Bên cạnh đó, các dịch bệnh nguy hiểm khác như cúm gia cầm, viêm da nổi cục trên trâu, bò vẫn xuất hiện rải rác. Bên cạnh đó, các dịch bệnh nguy hiểm khác như cúm gia cầm, viêm da nổi cục trên trâu, bò vẫn xuất hiện rải rác.
Khoa học công nghệ: Chiếc “áo giáp” cho tầm nhìn dài hạn
Theo Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, ngành chăn nuôi địa phương đang cùng lúc chịu 3 áp lực. Đó là, dịch tả lợn Châu Phi với nhiều biến chủng phức tạp trong khi hiệu quả của vaccine chưa thực sự ổn định. Tình trạng giết mổ lậu, gian lận thương mại chưa được quét sạch triệt để gây nguy cơ lây lan mầm bệnh. Và áp lực cạnh tranh khốc liệt về giá từ các loại thịt ngoại nhập khẩu.
Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ không còn là một lựa chọn khuyến khích, mà đã trở thành mệnh lệnh sống còn, là chiếc “áo giáp” duy nhất để bảo vệ tổng đàn và nâng cao năng lực cạnh tranh. Công nghệ giúp doanh nghiệp và người nuôi tối ưu hóa chi phí thức ăn, nâng cao hệ số chuyển đổi dinh dưỡng, từ đó kéo giảm giá thành sản xuất tiệm cận với mức giá của các nước tiên tiến.
Nhận thức rõ thách thức này, từ đầu năm đến nay, các địa phương trên địa bàn thành phố đã chủ động xây dựng kịch bản phòng, chống dịch bệnh từ sớm, từ xa, bố trí nguồn lực tài chính và con người để triển khai đồng bộ các giải pháp. Công tác tuyên truyền được đổi mới, yêu cầu chủ trại bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học.
Song song đó, Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố đã tăng cường mật độ giám sát dịch tễ, tổ chức các chiến dịch tiêm phòng quy mô lớn tại các vùng có nguy cơ cao, đồng thời siết chặt quy trình kiểm soát giết mổ, vận hành thị trường để chặn đứng nguy cơ mầm bệnh lây lan. Sự chủ động này giúp hệ thống thú y phối hợp với các địa phương xử lý nhanh, gọn các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh, không để lây lan thành dịch lớn. Đây chính là tiền đề quan trọng để Đồng Nai tự tin hướng tới những mục tiêu xa hơn trong chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp.
Theo quy hoạch phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Đồng Nai, mục tiêu đến năm 2030, địa phương sẽ nâng quy mô tổng đàn lên khoảng 5 triệu con heo và đàn gà đạt khoảng 40 triệu con, đồng thời hình thành các vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh theo tiêu chuẩn của Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH).
Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai khẳng định: “Đối với một địa phương có mật độ chăn nuôi lớn như Đồng Nai, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào quản trị chuồng trại không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà là điều kiện tiên quyết, là chiếc chìa khóa duy nhất để hình thành chuỗi sản xuất an toàn, bền vững, đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên sân nhà và hướng đến xuất khẩu.”
Với những lợi thế vượt trội về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ, hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế đang hoàn thiện cùng một thị trường nội địa năng động, Đồng Nai hội tụ đầy đủ các yếu tố để tiếp tục giữ vững vị thế đầu tàu chăn nuôi của khu vực Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, hành trình giữ vững ngôi vương đó có bền vững hay không, tất cả phụ thuộc vào tốc độ và sự kiên định của địa phương trong việc thực hiện cuộc cách mạng công nghệ hóa chuồng trại và siết chặt kỷ cương an toàn sinh học trong thời gian tới.
Quang Phương
