Xây dựng khẩu phần ăn cho heo là một khía cạnh quan trọng trong sản xuất chăn nuôi heo, ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi kinh tế và bền vững môi trường của hoạt động chăn nuôi. Thức ăn chiếm chi phí lớn nhất trong chăn nuôi heo, có thể lên đến 85% tổng chi phí sản xuất (Pond, Maner, & Harris, 1991).
Do đó, việc tối ưu hóa dinh dưỡng và chi phí của khẩu phần ăn cho heo là cần thiết để cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, tăng cường hiệu suất tăng trưởng và giảm thiểu tác động đến môi trường. Bài viết này cung cấp cách tiếp cận thực tế để xây dựng khẩu phần ăn cân bằng giữa chi phí và dinh dưỡng cho heo, dựa trên các nghiên cứu gần đây và các cân nhắc thực tiễn.
Nguyên tắc xây dựng khẩu phần ăn cho heo
Khẩu phần ăn cho heo phải được xây dựng để đáp ứng các yêu cầu dinh dưỡng của động vật ở các giai đoạn tăng trưởng khác nhau. Các nguyên liệu chính của thức ăn ăn cân bằng cho heo chứa năng lượng, protein (axit amin), khoáng chất và vitamin. Thách thức là chọn các nguyên liệu cung cấp các chất dinh dưỡng này một cách tiết kiệm chi phí trong khi cân nhắc đến khả năng cung cấp và tác động môi trường.
Năng lượng
Năng lượng là dưỡng chất đắt đỏ nhất trong khẩu phần ăn của heo và chủ yếu được lấy từ carbohydrate và chất béo. Việc xác định chính xác mật độ năng lượng của các nguyên liệu thức ăn là cực kỳ quan trọng để xây dựng khẩu phần ăn tiết kiệm chi phí (Velayudhan, Kim, & Nyachoti, 2014). Hệ thống năng lượng ròng (NE), tính đến các tổn thất năng lượng trong quá trình tiêu hóa và trao đổi chất, cung cấp ước tính chính xác hơn về năng lượng có sẵn cho heo và có thể dẫn đến giảm chi phí khẩu phần ăn và cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn.
Protein và axit amin
Protein cần thiết cho sự tăng trưởng và phục hồi mô ở heo. Yêu cầu protein được xác định bởi thành phần axit amin, với lysine là axit amin quan trọng nhất đối với heo. Khẩu phần ăn phải được xây dựng để cung cấp đủ lượng axit amin tiêu hóa, đặc biệt là lysine, methionine, threonine và tryptophan (Sharda, Mahan, & Wilson, 1976). Sử dụng axit amin tinh thể trong khẩu phần ăn ít protein có thể nâng cao khả năng sử dụng protein và giảm thải nitrogen (Lee et al., 2017).
Nguyên liệu tiết kiệm chi phí
Chọn các nguyên liệu tiết kiệm chi phí đòi hỏi phải cân nhắc cả giá trị dinh dưỡng và chi phí của các nguyên liệu đó. Các phụ phẩm từ ngành công nghiệp thực phẩm và nhiên liệu sinh học, chẳng hạn như ngũ cốc sấy khô có hàm lượng chất rắn hòa tan (DDGS), có thể được sử dụng để thay thế các nguyên liệu đắt tiền hơn như bột đậu nành và ngô mà không làm giảm giá trị dinh dưỡng (Haque et al., 2022).
DDGS như một giải pháp thay thế
DDGS là nguồn cung cấp năng lượng và protein quý giá cho khẩu phần ăn của heo. Sử dụng DDGS trong khẩu phần ăn của heo có thể giảm chi phí thức ăn và tác động đến môi trường bằng cách giảm sự phụ thuộc vào các nguyên liệu thức ăn truyền thống (Yang et al., 2023). Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khẩu phần ăn với tỷ lệ sử dụng DDGS lên đến 30% có thể duy trì hiệu suất tăng trưởng và tiêu hóa chất dinh dưỡng, mặc dù tỷ lệ sử dụng cao hơn có thể giảm khả năng tiêu hóa năng lượng (Agyekum et al., 2014).
Enzym và phụ gia thức ăn
Sử dụng phụ gia thức ăn như enzym (ví dụ: phytase, xylanase, protease) có thể cải thiện khả năng tiêu hóa chất dinh dưỡng và giảm chi phí thức ăn. Phytase tăng cường sự sẵn có của phốt pho, giảm nhu cầu bổ sung phốt pho vô cơ và giảm thải phốt pho (Pomar et al., 2007). Tương tự, probiotic có thể cải thiện sức khỏe đường ruột, hấp thụ chất dinh dưỡng và tổng thể hiệu suất tăng trưởng (Liao & Nyachoti, 2017).
Cân nhắc môi trường
Tính bền vững môi trường là một yếu tố quan trọng trong xây dựng khẩu phần ăn cho heo. Các chiến lược quản lý chất dinh dưỡng nhằm giảm thải chất dinh dưỡng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các kỹ thuật bao gồm cho ăn chính xác, cho ăn theo giai đoạn và sử dụng các nguyên liệu dễ tiêu hóa (Kornegay et al., 1997; Ferket et al., 2002). Ví dụ, cho ăn chính xác điều chỉnh khẩu phần ăn theo yêu cầu dinh dưỡng cụ thể của heo ở các giai đoạn tăng trưởng khác nhau, giảm việc cho ăn quá mức các chất dinh dưỡng và do đó giảm tỷ lệ thải.
Ứng dụng thực tiễn
Thực hiện các chiến lược này đòi hỏi lập kế hoạch và giám sát cẩn thận. Người chăn nuôi nên thường xuyên phân tích các nguyên liệu thức ăn để xác định hàm lượng dinh dưỡng và điều chỉnh khẩu phần ăn một cách tương ứng. Ngoài ra, sử dụng phần mềm xây dựng khẩu phần ăn tiết kiệm chi phí có thể giúp tối ưu hóa khẩu phần ăn bằng cách cân bằng nhu cầu dinh dưỡng với chi phí nguyên liệu (Couch et al., 1969).
Kết luận
Xây dựng khẩu phần ăn cân bằng chi phí và dinh dưỡng cho heo là một nhiệm vụ phức tạp nhưng cần thiết, đòi hỏi sự hiểu biết về khoa học dinh dưỡng, khả năng cung cấp nguyên liệu và cân nhắc chi phí. Bằng cách kết hợp các nguyên liệu thay thế như DDGS, sử dụng phụ gia thức ăn và áp dụng chiến lược cho ăn chính xác, người chăn nuôi có thể cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm chi phí và giảm thiểu tác động môi trường. Nghiên cứu và tiến bộ công nghệ liên tục sẽ tiếp tục tinh chỉnh các phương pháp này, góp phần vào chăn nuôi heo bền vững và có lợi nhuận hơn.
Nguồn tin: Ecovet
